null Beeld

CommentaarAlgemene Beschouwingen

Een minderheidskabinet is wel erg vergezocht

De koning sprak afgelopen dinsdag in de Troonrede over de ‘grote’ veranderingen die met ‘open vizier’ tegemoet moeten worden getreden. En hij riep op tot samenwerking om een ‘beter’ land voor toekomstige generaties te realiseren.

Maar samenwerken is niet zo makkelijk in de huidige politieke constellatie met negentien Kamerfracties. Dat bleek weer eens tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen (APB). Demissionair premier Mark Rutte zei vooraf te willen samenwerken met het brede midden om de rijksbegroting nog te wijzigen. Maar van eensgezinde samenwerking was geen sprake.

PvdA en GroenLinks weigerden dat, omdat ze niet mogen meepraten in een formatie. Er werd uiteindelijk in de Kamer toch voor miljarden aan de rijksbegroting gesleuteld, voor de salarissen in zorg en onderwijs, en verlaging van de verhuurdersheffing voor corporaties. Maar over de financiering ervan werden ze het niet eens. Uiteindelijk regelde de oude coalitie van VVD, D66, CDA en ChristenUnie dat zelf.

Terugvallen in een oude rol

Het waren rommelige beschouwingen waarin Rutte nogal eens van rol wisselde tussen minister-president en VVD-partijleider in een stilstaande formatie. En het waren beschouwingen waarin de premier een nieuwe bestuursstijl en samenwerking uitprobeerde, maar al snel terugviel in zijn oude rol. De oppositie reageerde daarop verbaasd en soms boos.

De premier werd in die dubbele rol gedwongen door de oppositie, maar hij liet dat wel al te makkelijk gebeuren. Zo zei Rutte de VVD-leider optimistisch te zijn dat er binnenkort echt een nieuwe stabiele regering komt. Maar hij bleef opnieuw volstrekt vaag waarop hij dat optimisme baseerde, een half jaar na de verkiezingen. En of het dan een minderheids- of toch een meerderheidskabinet moet worden, Rutte liet de Kamer in het duister.

Toch een ultieme poging

Rutte staat bekend als een man die nergens op is te pakken. Hij wist de afgelopen maanden, na de motie van afkeuring tegen hem, terug te komen en het middelpunt van deze formatie te worden. Er liggen echter de komende regeerperiode te veel onderwerpen waarop urgent maatregelen genomen moeten worden. Maatregelen die soms zelfs tegen het sentiment van de samenleving in gaan. Dat stelt de nodige eisen aan het leiderschap van een nieuwe premier.

Rutte jongleerde deze dagen vakkundig tussen alle Kamerfracties. Hij kreeg geen constructieve steun van PvdA en GroenLinks, wel van voormalig coalitiepartner de ChristenUnie. Deze algemene beschouwingen maakten echter vooral duidelijk hoe schier onmogelijk het wordt om te regeren met een minderheidskabinet, dat straks over alle grote problemen eindeloos moet gaan onderhandelen met ten minste zestien oppositiepartijen. Rutte kan die conclusie ook trekken, en dat maandag direct duidelijk maken aan informateur Remkes. Beter is het om in te zetten op een ultieme poging alsnog een meerderheidskabinet te realiseren.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden