Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een landelijk onderwijspact is in de verste verte niet nodig

Opinie

Arjan Linthorst

Kunstenaar Merel Noorlander staat voor de klas op basisschool De Springstok. © Patrick Post
Opinie

Een landelijke onderwijspact is in de verste verte niet nodig. Kijk je naar de feiten dan staat het Nederlands onderwijs er helemaal niet zo slecht voor, nuanceert docent scheikunde Arjan Linthorst.

Het interview waarin Paul Rosenmöller pleit voor een landelijk ‘onderwijspact’ (Verdieping, 28 maart) geeft mij weinig moed. De voorzitter van de VO-raad wil dat in dat pact de verschillende onderwijssectoren samen optrekken. Hij stelt dat ‘de rek uit het systeem is’ en er wachten ‘fundamentele uitdagingen’ voor het onderwijs. Grote woorden als je het mij vraagt, die in het artikel niet wezenlijk worden onderbouwd met verifieerbare feiten. De belastingbetaler zou bijna gaan denken dat het allemaal kommer en kwel is. De werkelijkheid is genuanceerder. Daarom zomaar wat feiten.

Lees verder na de advertentie

Op 4 september 2018 ontving de Tweede Kamer het rapport ‘Internationale positie in de wetenschap’. Hieruit blijkt dat de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling (r&d) als percentage van het bruto binnenlands product lager zijn dan het internationaal gemiddelde. De gemiddelde hoeveelheid publicaties per onderzoeker in de publieke sector ligt boven het internationaal gemiddelde, evenals de citatie-impact van deze publicaties.

Onderwijsdebat heeft meer aan feiten. Zoals: er is geld genoeg.

Om kort te gaan: er wordt in Nederland dus relatief veel, en kwalitatief hoogwaardige, kennis geproduceerd per wetenschapper. We zijn dus internationaal bepaald niet het domste jongetje van de klas (en tegen relatief lage r&d-uitgaven).

De Oeso (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) publiceert op regelmatige basis een zogeheten ‘Education at a Glance’. Wat blijkt? Ongeveer 60 procent van jongeren in de leeftijdscategorie 20 tot 24 jaar volgt onderwijs. Hiermee staat Nederland internationaal gezien in de top en laat tal van moderne en welvarende landen achter zich. Een prima prestatie van het onderwijssysteem.

Tuurlijk zijn er ook zorgen. Rosenmöller doelt bijvoorbeeld op het lerarentekort, maar noemt niet ‘De Financiële Staat van het Onderwijs 2017’. Dit rapport van de onderwijsinspectie laat zien dat in de periode 2013-2017 het percentage niet-vast personeel is gestegen.

Lerarentekort

Een oplossing die voor de hand ligt om het lerarentekort een halt toe te roepen, is kwalitatief geschikt personeel in vaste dienst te nemen. Het geld hiervoor is aanwezig en dat geldt zeker voor het basisonderwijs. Volgens opgaaf van de inspectie steeg de post liquide middelen op de balans van het primair onderwijs (po) van 2,4 miljard euro naar 2,7 miljard euro, terwijl de kortlopende schulden (gas, water, salarissen etcetera) in die periode daalden. Oorzaak: tal van schoolbesturen uit het po hebben te grote financiële reserves. Deze besturen zitten vanwege de Wet Passend Onderwijs ook verplicht in regionale samenwerkingsverbanden ten behoeve van leerlingen die extra begeleiding nodig hebben. Uit het financiële rapport blijkt ook dat – gemiddeld genomen – deze samenwerkingsverbanden te hoge financiële reserves aanhouden.

Het is dan ook niet voor niets dat minister Arie Slob de invoering van financiële bovengrenzen heeft afgekondigd voor schoolbesturen in een Kamerdebat op 6 maart dit jaar. Er is per direct dus al van alles mogelijk om personeel te binden en leerlingen die tegen de figuurlijke grenzen van het onderwijssysteem aanlopen beter te kunnen helpen.

Een landelijk onderwijspact is dan ook in de verste verte niet nodig. Liever volgt er – om het risico van een meningencircus te voorkomen – een weergave van mooie en sombere onderwijsfeiten die het ministerie aan het grote publiek en de onderwijssectoren presenteert. Op gezette tijden kan zo’n analyse natuurlijk nooit kwaad en zodra de relevante systeemfeiten dan op tafel liggen hoeft het onderwijssysteem pas ter (nuchtere) discussie te staan.

Lees ook:

Paul Rosenmöller wil een landelijk onderwijspact: ‘De hoofdprijs is voor de leerling’

Krimp, segregatie, lerarentekorten: het Nederlandse onderwijs kampt met grote uitdagingen. Daarom pleit Paul Rosenmöller, voorzitter van de VO-Raad, voor een landelijk onderwijspact. ‘De rek is uit het systeem.’

Vakbond AOb veegt de vloer aan met het onderwijsplan van Paul Rosenmöller

Onderwijsvakbond AOb verguist het ‘onderwijspact’ dat Paul Rosenmöller samen met leraren, werkgevers en vakbonden op wil stellen. Het is te makkelijk om zaken op de lange baan te schuiven, zegt voorzitter Liesbeth Verheggen. ‘Er moet nú iets gebeuren.’

Deel dit artikel

Onderwijsdebat heeft meer aan feiten. Zoals: er is geld genoeg.