Opinie Klimaat

Eén krant is niet genoeg voor een goede kijk op het klimaat. Lees er twee!

Trouw en De Telegraaf geven uiteenlopende informatie en visies op het klimaat. Lees ze allebei, dan weet je meer, adviseren Jan de Haan, oud-kolonel en Telegraaf-lezer, en Martin Kroon, klimaatactivist en Trouw-lezer.

Het aanvankelijke enthousiasme over het Klimaatakkoord heeft plaatsgemaakt voor wantrouwen en twijfel. Concrete maatregelen als 7.000.000 (!) huizen aardgasvrij maken, worden steeds impopulairder (Trouw, 16 juli). Eerder meldde Trouw al, dat de steun voor het hele klimaatbeleid snel afkalft. Hoe komt het dat de burger nu minder aan de broodnodige energietransitie wil meewerken?

Van links tot rechts heerst het gevoel dat de grootste vervuilers, zoals Shell en Tata Steel en de luchtvaart, te weinig moeten bijdragen. Dat eigenhuisbezitters en huurders het meest gepakt worden. Een eerlijker lastenverdeling dus, maar ook het politieke handjeklap speelt een rol in de beeldvorming. Verlaging van de maximumsnelheid is door de VVD taboe verklaard, een effectieve CO2-heffing en rekeningrijden zijn hoogst onzeker. Maar met ‘aardgasvrij’ komt de energietransitie onvrijwillig en onafwendbaar wel ons leven binnen. Onze huizen moeten op onze kosten cruciale schakels in de energietransitie worden.

De voorlichting daarover was en is verwarrend, vaak tegenstrijdig. Aangejaagd door milieubeweging, D66 en GroenLinks, ontstond een optimistisch maakbaarheidsgeloof, alsof wij vóór 2030 ‘de aarde kunnen redden’ met elektrische auto’s, warmtepompen en zonnepanelen. De kosten zouden we snel terugverdienen. Dat valt dus tegen: mislukkingen kwamen in beeld, zoals zogenaamd ‘energieneutraal’ gemaakte huizenblokken met warmtepompen, waar ouderwetse straalkacheltjes moesten bijspringen. 

Minister Wiebes en premier Rutte maakten de verwarring nog groter door te roepen dat we de klimaatdoelen wel gaan halen én het rustig aan kunnen doen. Maar om de klimaatdoelen te halen moet alles uit de kast. Daar zijn Trouw-lezers ongetwijfeld wél van overtuigd, want die krijgen duurzaamheid dagelijks met de paplepel ingegoten.

Doelgerichte anti-propaganda

Hoe anders vergaat het de Telegraaf-lezers. Toen het Klimaatakkoord vorm kreeg begon die krant een doelgerichte anti-propaganda, die ongetwijfeld het draagvlak onder de hele bevolking heeft aangetast.

De energietransitie wordt steeds meer als ‘linkse hype’ gezien, terwijl de overtuiging dat we als Nederland toch nauwelijks verschil kunnen maken (de 0,000-zoveel procent-redenering van Baudet) aanhangers wint. De Telegraaf en Elsevier Weekblad nagelen ‘klimaatdrammers’ en VVD-‘klimaatpaus’ Ed Nijpels systematisch aan de schandpaal. Klimaatsceptici als columnist Leon de Winter maken de ‘klimaatgekkies’ belachelijk, Hans Wiegel doet dat zakelijker met de kosten als hoofdargument.

De Telegraaf kent dé oplossing ook al: kernenergie! Op inhoud worden Trouw-lezers ontegenzeggelijk beter bediend, met informatie over allerlei technische innovaties en succesrijke acties.

Eigenlijk wreekt zich hier het effectieve jarenlange ‘klimaatdrammen’ van de milieubeweging, die met apocalyptisch doemdenken en klimaatschuldigverklaringen twee psychologische ontkenningsmechanismen versterkt heeft.

We veranderen liever onze visie dan ons gedrag

Dat zijn het prisoners dilemma (eerst afwachten wat de buren, Europa, China, Amerika, doen voordat wíj ons opofferen) en iets dat cognitieve dissonantie-vermijding heet: als de (wetenschappelijke) feiten onwelkom zijn of de consequenties ons veel gaan kosten, veranderen we liever onze visie dan ons gedrag. Aan dat laatste lijden niet alleen klimaatsceptici, ook groene zeloten met ‘het kán, want het móet!’ als ideologie. Milieubeweging, politici en beeldbepalers als Trouw hebben deze (psycho)logische, puur menselijke reactieverschijnselen niet genoeg onderkend. Duurzaam Nederland heeft zo onbedoeld bijgedragen aan de weerstand tegen het Klimaatakkoord.

Eerlijke informatie over kosten en baten, lasten en lusten, feiten en fictie – één krant is niet genoeg. Trouw-lezer, Telegraaf-lezer: pak daarom ook die andere krant, en leer de andere kant van je eigen waarheid kennen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden