Opinie

Eén iPad is nog geen innovatie

null Beeld getty
Beeld getty

Scholen omarmen de nieuwe media steeds vaker. Maar een heldere visie op de rol van deze hippe gadgets binnen het onderwijs ontbreekt.

Een iPad in de klas, werken in de cloud en complete lessen op je mobieltje. De techniek staat weer voor niets. In de discussie over nieuwe media en het onderwijs worden scholen vaak neergezet als angstige en afwachtende instituten, die simpelweg weigeren met de tijd mee te gaan. Maar misschien is die conservatieve houding zo slecht nog niet.

Vroeger, toen ik zelf in de schoolbanken zat - en dan hebben we het over het begin van dit millennium - maakten we tentamens met pen en papier. Inmiddels gaat ook dat met een toetsenbord. En toen waren er opeens nieuwe media. Schijnbaar uit het niets dienen zich vandaag de dag ontwikkelingen aan waar niemand zich op lijkt te hebben voorbereid. Toch zijn ze een niet te stuiten opmars begonnen. In de huiskamer, op het schoolplein én in het klaslokaal.

'Ouders houden kroost niet bij op mediagebied', kopten verschillende kranten eind november tijdens de Week van de Mediawijsheid. Ouders blijven namelijk sterk achter bij het gebruik van nieuwe media in verhouding tot hun eigen kinderen zodra die naar het voortgezet onderwijs gaan. Goh. In de klas is het volgens datzelfde artikel allemaal nog een graadje erger. Ruim 80 procent van de docenten en leerkrachten neigt ernaar alle ontwikkelingen rond nieuwe media en internet links te laten liggen.

Nieuwe media, wat zijn dat dan? Een terechte vraag die eerlijk gezegd niet eens zo heel eenvoudig te beantwoorden is. Welbeschouwd is het niets meer dan een verzamelterm voor alles wat mobiel, interactief en vooral digitaal is. Waar vroeger apparaten hooguit in staat waren te communiceren met de gebruiker, staat nu alles met elkaar in continue verbinding via het internet. Met laptops, mobiele telefoons en recentelijk tablets als meest tot de verbeelding sprekende voorbeelden.

In het internetgebruik zijn er opmerkelijke pieken op de momenten dat het pauze is op de scholen. Hoewel scholen over het algemeen wat huiverig tegenover deze ontwikkelingen staan - mobiele telefoons gaan uit in de klas - wagen zij zich steeds vaker aan experimenten met iPads, netbooks en smartphones.

Kortom, nieuwe media zijn hot. Op het Rotterdamse Erasmiaans Gymnasium slepen de leerlingen van klas 2 niet meer met een tas vol boeken, maar dragen ze enkel nog een iPad met zich mee. Tientallen scholen hebben ondertussen dit voorbeeld gevolgd.

Bij ouders bestond de angst dat hun kinderen meer risico zouden lopen om onderweg van school naar huis overvallen te worden. Dat bleek gelukkig mee te vallen. Toch kun je je afvragen welke meerwaarde zo'n duur apparaat (500 euro) heeft, wanneer er voornamelijk lesboeken in digitale vorm op worden gezet.

Het Einstein Lyceum (Rotterdam) gaat nog een stapje verder. Daar gingen alle pc's de deur uit en werden de leerlingen voorzien van een netbook. Op die manier moet thuiswerken gestimuleerd worden, maar rector Louis Jongejans merkt ook dat zijn leerlingen het huiswerk steeds vaker bij McDonald's maken, dankzij het gratis beschikbare draadloos internet. Of dat nu zo'n gunstige ontwikkeling is, laten we maar in het midden.

Vooralsnog is niemand erin geslaagd de mogelijkheden van een tablet zoals de iPad binnen het onderwijs optimaal te benutten. Er is een wildgroei aan middelmatige educatieve apps, omdat het iedereen vrij staat deze te ontwikkelen en aan te bieden. En uitgevers zijn lang niet allemaal even enthousiast, want het digitaal aanleveren van hun boeken zou weleens kunnen leiden tot een forse omzetdaling. Met als resultaat dat het aanbod zeer beperkt is.

Terwijl Apple de wereld graag wil laten geloven dat haar producten van onschatbare waarde zijn voor educatieve doeleinden, blijkt uit onderzoek dat er hooguit reden is aan te nemen dat de resultaten ongeveer hetzelfde zijn als met traditionele onderwijsmethoden. We hebben het dan slechts over het opdoen van basale kennis, zoals woordjes oefenen of tafels leren.

Toegegeven, al deze technische innovaties bieden op een gegeven moment ongetwijfeld steeds meer praktische toepassingen, zoals bijvoorbeeld de site www.23onderwijsdingen.nl laat zien. Alleen een heldere visie op de rol die zij innemen binnen het onderwijs ontbreekt. Het lukraak vervangen van huidige leermiddelen door hippe gadgets is nog geen onderwijsvernieuwing.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden