Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een grotere rol voor het slachtoffer in de rechtszaal zorgt voor evenwicht

Opinie

Richard Korver

De nabestaanden van Mitch Henriquez verlieten in november samen met advocaat Richard Korver de rechtbank uit onvrede over het verloop van de rechtszaak tegen de twee agenten die verantwoordelijk worden gehouden voor de fatale arrestatie van hun familielid. © ANP
Opinie

Slachtofferadvocaten zijn juist voor versterking van de rol van hun cliënten in de rechtszaal. Ondanks uitbreiding van het spreekrecht zijn de rechten van slachtoffers en die van verdachten namelijk bepaald niet gelijkwaardig, constateert advocaat Richard Korver, voorzitter van LANGZS, een netwerk van advocaten die slachtoffers van gewelds- en zedendelicten bijstaan.

'De rol van slachtoffers in de rechtszaal groeit, advocaten zien deze trend met lede ogen aan’, meldt Trouw . Die kop impliceert dat advocaten in het algemeen tegen de versterking van de positie van het slachtoffer in het strafproces zouden zijn. Sinds tien jaar is er een Landelijk advocaten netwerk gewelds- en zedenslachtoffers (LANGZS) en al een paar jaar bestaat de post-doctorale specialisatie ‘Slachtofferadvocatuur voor ernstige gewelds- en zedenzaken’. Slachtofferadvocaten pleiten juist voor een grotere rol van het slachtoffer in de rechtszaal.

Lees verder na de advertentie

Over het voorstel van minister Dekker om verdachten in ernstige gewelds- en zedenzaken verplicht in de rechtszaal te laten verschijnen als slachtoffers het spreekrecht uitoefenen, zijn deze advocaten niet enkel positief. Er bestaat immers niet zoiets als ‘het slachtoffer’; al helemaal niet in zaken waarin het gaat om zeer zware delicten. 

Keuze bij slachtoffer

De keuze om verdachten aanwezig te laten zijn, zou bij het slachtoffer moeten liggen, waarna de verdachte eventueel met een bevel medebrenging voor de rechter kan worden gebracht.

Volgens het Trouwartikel zouden advocaten de groeiende rol van het slachtoffer in de rechtszaal maar beangstigend vinden. “De aandacht voor de slachtoffers lijkt die voor de verdachten soms te overvleugelen”, zegt Rob van der Hoeven van de Orde van Advocaten. Een standpunt dat sinds de invoering van het uitgebreide spreekrecht op 1 juli 2016 vaker, met name door strafrechtadvocaten, wordt verkondigd.

Waar de verdachte vooraan in de zaal zijn standpunt kan verkondigen, komt het regelmatig voor dat slachtoffers het spreekrecht uitoefenen vanaf de publieke tribune

Het is beslist niet zo dat alle advocaten hier een probleem mee hebben, integendeel. Een groeiende groep is van mening dat de groter wordende rol van het slachtoffer evenwicht creëert tussen de positie van slachtoffer en die van verdachte. De idee dat alleen de verdachte centraal zou moeten staan in het strafproces is begrijpelijk in het tijdperk van Napoleon, maar niet langer acceptabel in het huidige tijdsgewricht.

Tegenargumenten die vaak worden genoemd, zijn: het gevaar voor ‘secundaire victimisatie’ (het slachtoffer zou een extra trauma kunnen oplopen) en het gevaar dat teveel emotie het strafproces wordt binnengehaald. Beide gevaren kunnen eenvoudig worden voorkomen indien slachtoffers de juiste begeleiding krijgen. Bovendien kunnen zij er natuurlijk ook voor kiezen geen gebruik te maken van het spreekrecht. In ernstige zaken maakt slechts een kleine groep slachtoffers (minder dan duizend per jaar), gebruik van dat recht.

Naar de mening van slachtofferadvocaten, die toch echt de belangen van slachtoffers behartigen, is door Trouw niet gevraagd. Terwijl met de invoering van het uitgebreide spreekrecht de rol van het slachtoffer dat van het spreekrecht gebruik wil maken, en van diens advocaat groter is geworden.

Dat slachtoffers desondanks nog niet echt meedoen blijkt onder meer uit posities in de rechtszaal. Waar de verdachte vooraan in de zaal zijn standpunt kan verkondigen, komt het regelmatig voor dat slachtoffers het spreekrecht uitoefenen vanaf de publieke tribune. En een bepaling in de wet vereist correcte bejegening van slachtoffers, maar er staan geen sancties op als zulks niet gebeurt. Het is een vorm van symboolpolitiek die veelzeggend is.

Gelijkwaardigheid

Het strafrecht is een zaak waarin de belangen van slachtoffers eveneens moeten worden gediend. Daarbij valt te denken aan herstel van schade, vergelding en bescherming. En rechtvaardigheid die er voor allen in een beschaafde rechtsstaat zou moeten zijn. Die begint met gelijkwaardigheid in rechten en zo lang die er niet is moet de positie van slachtoffers echt veel beter worden. 

Lees hier het artikel waar de auteur op reageert.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Waar de verdachte vooraan in de zaal zijn standpunt kan verkondigen, komt het regelmatig voor dat slachtoffers het spreekrecht uitoefenen vanaf de publieke tribune