Opinie

Een groen schoolplein: gras en bomen in plaats van tegels en klimrekken

'Kinderen vragen om meer spannende speelplekken en minder saaie pleinen.' Beeld Hollandse Hoogte / Evert van Moort

Bouw het schoolplein om tot een veldje met bomen en kinderen spelen meer buiten, stelt Herbert Mosmuller, beleidsmedewerker van de Partij voor de Dieren bij de Provinciale Staten Noord-Holland.

Nederlandse kinderen spelen veel minder buiten dan hun (groot)ouders, zo bleek deze maand uit onderzoek van Jantje Beton. Het is onderdeel van een langlopende trend: 70 procent van onze oma's en opa's speelde als kind meer buiten dan binnen, tegenover 10 procent van de kinderen nu.

De trend van minder buiten spelende kinderen volgt die van minder groen in kinderlevens. Kinderen spelen niet meer vanzelfsprekend buiten, en al helemaal niet in de natuur, zo blijkt uit onderzoek van de Vrije Universiteit van Amsterdam. En dat is een groot verlies, want uit datzelfde VU-onderzoek blijkt dat natuur heel goed is voor kinderen. Het leidt tot minder depressie, pesten, obesitas en ADHD, en tot meer geluk, concentratie, creativiteit en zelfstandigheid.

We kunnen generaties jonge kinderen niet laten wachten tot natuurgebieden weer hersteld zijn en steden kindvriendelijk ingericht zijn. Natuurlijk is dat nodig, maar er moet nú iets gebeuren voor de huidige kinderen. Het goede nieuws is dat er een uiterst effectieve manier bestaat om meer en prettiger buiten te laten spelen: groene schoolpleinen. Het groene schoolplein combineert de nummer één op de lijst van favoriete speelplekken van kinderen, het schoolplein, met de nummers twee en drie op die lijst: tuin en bos.

De natuur naar de kinderen brengen

Het ligt zo voor de hand. Alle kinderen komen iedere dag op het schoolplein. Vervang stenen tegels door grasvelden, ijzeren klimrekken door bomen en ieder kind in Nederland, ook zij die 'anders nooit buiten spelen of in de natuur komen, brengt dagelijks minimaal een uur door in het groen. Nu natuur uit het leven van kinderen is verdwenen, moeten we de natuur naar de kinderen brengen.

Zulke groene schoolpleinen bestaan al. Het zijn weldoordachte speel- en leerlandschappen met reliëf, verschil in donker en licht en voldoende losse materialen om de creativiteit van kinderen optimaal te stimuleren. Precies waar de kinderen om vragen, meer spannende speelplekken en minder saaie pleinen. Kinderen gaan er samen spelen en leren, zoeken grenzen op en leren risico's in te schatten. Een groen schoolplein is ook een ideaal buitenleslokaal en kan uitstekend gebruikt worden voor natuur- en milieueducatie. Maak van het grijze plein een groene natuurtuin, en de waardering van kinderen stijgt van een krappe 7 naar een 9,1, aldus het VU-onderzoek.

Een omschakeling van grijze, betegelde schoolpleinen naar groene speeltuinen past bij de eeuw van de antropogene klimaatverandering. Er is volgens het IVN een verhoogde kans dat kinderen die op jonge leeftijd veel in contact komen met de natuur en natuur- en milieueducatie krijgen, er later ook goed voor zorgen, en zelfs dat ze kiezen voor een duurzame leefstijl en een gezonder voedingspatroon. Zo creëren groene schoolpleinen draagvlak voor natuurbeleid en zetten ze aan tot duurzame gedragsverandering. Dat is geen luxe, maar bittere noodzaak om klimaatverandering het hoofd te bieden, biodiversiteit te beschermen en in de komende decennia samen een duurzame samenleving te creëren.

Henk Bleker gooide het natuurbeleid over de schutting bij de provincies. Laten die er iets van maken. Overijssel opende vorig jaar een subsidie voor groene schoolpleinen, Noord-Brabant volgde dit voorjaar. In Noord-Holland stemmen Provinciale Staten binnenkort over een voorstel van de Partij voor de Dieren om 1 miljoen euro te investeren in meer groene schoolpleinen. Daarmee kunnen 50 basisscholen en 11.000 kinderen dagelijkse toegang tot de natuur krijgen.

Grijze schoolpleinen zijn al veel te lang de norm geweest. In een tijd dat buiten spelen - laat staan buiten spelen in de natuur - voor de meeste kinderen een zeldzaamheid is geworden, moet dat echt veranderen.

Lees ook: Kinderen van nu: vastgeplakt achter beeldscherm, motorisch matig

Basisschoolleerlingen zijn minder vaardig op het gebied van lichamelijke oefening. In tien jaar tijd is de coördinatie van scholieren afgenomen, constateert de Onderwijsinspectie in een rapport over het bewegingsonderwijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden