null Beeld

FramingHans de Bruijn

Een goed frame raakt een onderstroom

Wanneer doet een frame het goed? Wanneer landt het bij toehoorders? Als het verbonden is met een onderstroom in de samenleving.

Een onderstoom is een opvatting die breed wordt geaccepteerd. Stel, de politie heeft problemen en stel, het frame is: er zijn teveel managers. Dat raakt een onderstroom, de breedgedragen opvatting dat veel organisaties over-­managed zijn. Dat zien we in de zorg, het ­onderwijs, de rechtspraak. Het frame roept bij veel toehoorders een ‘daar ook al’-gevoel op en lijkt daarmee waar.

Sinds de toeslagenaffaire ontstaat er een nieuwe onderstroom. De overheid is een hardvochtige handhaver. Vertrouwt burgers niet. Neem ze hun waardigheid af. Verwoest levens.

Die onderstroom wint snel aan kracht. Daardoor wordt framing met behulp van die onderstroom verleidelijk. Als een standpunt over heel andere onderwerpen, in het frame wordt gezet van de hardvochtige overheid, dan heeft dat een aantal gevolgen.

1

Het frame landt makkelijk. Daar ook al, kun je denken. Als je dit zo vaak hoort, dan moet het wel waar zijn. Dan stop je met nadenken.

2

Iedere keer dat dit frame wordt gebruikt, wordt die onderstroom sterker. Ieder nieuw frame lijkt nieuw bewijs voor die hardvochtige overheid. Dus landt een volgend frame dat aan die onderstroom raakt, nog makkelijker.

3

Je ziet geen andere werkelijkheden meer. Dat de overheid ook naast burgers staat. Dat de overheid moet handhaven, omdat er toch echt wordt gefraudeerd. Framing met onderstromen kan ook verblinden.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Hans de Bruijn is bestuurskundige en debatspecialist. Wekelijks analyseert hij de sturende taal van beleidsmakers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden