CommentaarUniversiteiten

Een gewogen loting is niet zaligmakend; zeker niet als je ongelijkheid tegen wilt gaan

Studies met een studentenstop moeten hun studenten in kunnen loten in plaats van deze selecteren. Dit D66-plan kreeg deze week serieuze bijval van onderwijsminister Ingrid van Engelshoven (óók D66) en coalitiegenoot CDA. De PvdA en GroenLinks vroegen de minister eerder al om de kansenongelijkheid te onderzoeken bij selectieprocedures. Sinds 2017 moeten studenten die studies willen doen met een numerus fixus toetsen maken en motivatiebrieven schrijven om binnen te komen.

Ook D66-Kamerlid Jan Paternotte wijst op de ongelijkheid die de selectie aanwakkert. Studenten met rijke ouders sturen hun kinderen naar bijlesbureaus om hen voor te bereiden op de toetsen. Voor studenten die de eerste zijn die studeren binnen hun familie (eerstegeneratiestudenten) zijn de tests een grote drempel. Sommigen schrijven zich daarom niet eens in. Hef het verbod op loten op, zegt Paternotte.

Loten is eerlijker dan selecteren? 

Vanuit het veld kreeg de oproep steun. Hoogleraar medische onderwijskunde Olle ten Cate van het UMC Utrecht hoopt dat de gewogen loting terugkeert. Hij deelt de bezwaren van Paternotte. Hij vindt de loting objectiever. Dat komt, zegt Ten Cate, omdat bijvoorbeeld 80 tot 90 procent van de studenten die zich inschrijven voor een studie geneeskunde sowieso geschikt is. Loten is dan eerlijker dan selecteren. Bijkomend probleem: de selectieprocedures kosten veel tijd.

Allemaal valide redenen om de loting in ere te herstellen. Daar is ook niets mis mee. Het is alleen de vraag of de discussie zich hierop moet toespitsen, al is het maar omdat het onderwijs toch al wordt onderworpen aan de ene na de andere verandering.

Voorspellende waarden

Het selectiesysteem bestaat pas twee jaar en is bedacht om de match tussen student en opleiding te versterken. Studies met een numerus fixus oefenen daar nu mee en mogen zelf criteria opstellen. Bij geneeskundestudies in Groningen en Utrecht werkt dat niet naar behoren. Maar in Maastricht wel, blijkt uit kersvers promotieonderzoek. Sanne Schreurs onderzocht de verschillen tussen geneeskundestudenten die via loting en via selectie binnenkwamen. Wat blijkt: studenten die werden geselecteerd vielen minder snel uit dan zij die waren ingeloot. Schreurs concludeert dat de selectie in Maastricht wel degelijk voorspellende waarden heeft.

Laat hogeronderwijsinstellingen een voorbeeld nemen aan Maastricht door de selectieprocedures te verbeteren. Een gewogen loting is niet zaligmakend. Zeker niet als je ongelijkheid tegen wilt gaan. Zoals de promotor van Schreurs het in universiteitsblad Observant verwoordde: “De bijlesbureaus gaan zich dan op de hoge cijfers van eindexamenleerlingen richten in plaats van aankomend studenten.”

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden