Column

Een gebouw kan er niets aan doen dat het werd neergezet met slechte bedoelingen

Stevo Akkerman. Beeld Trouw

Er zijn gebouwen waar ik naar kan blijven kijken en zeg nou zelf, is het prachtige Centraal Station (anno 2014) niet al reden genoeg om in Rotterdam te gaan wonen? De ‘haaiebek’ is in zijn brutale schoonheid precies wat de stad wil zijn.

Ik kan er allerlei associaties op loslaten en dan komen woorden als durf en helderheid naar boven, net als vergelijkingen met Berlijn en New York. Maar nooit woorden als links of rechts. Is het station een conservatief of een progressief gebouw? Ik zou het niet weten en ik wil het ook niet weten.

Natuurlijk bestaan er verbanden tussen architectuur en tijdgeest, tussen bouwkunst en wereldbeschouwing, soms direct, soms indirect, soms bewust, soms onbewust. Maar als het oordeel over bouwwerken wordt gereduceerd tot een politieke kwestie en smaak wordt verward met moraliteit gaat er volgens mij iets mis. Of ik moet inderdaad een slecht mens zijn omdat ik bijvoorbeeld het Cultuurpaleis in Warschau, bijgenaamd ‘de taart van Stalin’, eigenlijk wel mooi vind. Maar dat geloof ik niet: een gebouw kan er niets aan doen dat het werd neergezet met slechte bedoelingen.

Thierry Baudet denkt daar anders over en dat geeft de discussie die hij over architectuur heeft losgemaakt een akelige lading. Voor Baudet valt mooi en lelijk samen met goed en kwaad en hij acht zichzelf bij uitstek geschikt om het verschil te bepalen tussen die twee. “Ik ben tegen moderne kunst”, zag ik hem bij Powned zeggen, terwijl hij wees op het kleurrijke tapijt in de oude zaal van de Tweede Kamer. “Dit is precies wat je terugziet in het integratiedebat en bij de EU: wij hebben geen identiteit. Wij zijn niet meer trots op wie we zijn.” Hij ziet hetzelfde in de stedenbouw: een ‘aanval op ons thuis, net als cultuurmarxisme en massa-immigratie’.

Nu ben ik zelf ook niet altijd even enthousiast over onze steden, al denk ik dan vooral aan vormloze oorden als Hoofddorp, Nieuwegein en Zoetermeer. Maar ik heb begrepen dat mensen daar met plezier wonen en het lijkt me beter dat zo te laten en hen niet op te sluiten in welk politiek ‘thuis’ dan ook. Zoals Maarten de Vletter zaterdag in Trouw schreef over Baudets ideale samenleving: “Sinds de ondergang van het communisme zijn er nog maar weinig mensen die zich in een dergelijk utopisme willen verliezen”.

Een beetje ontspanning op dit gebied zou wel aardig zijn en voor wie niet achter elke architectonische struikelpartij een aanval ontwaart, valt zelfs van de mislukkingen te genieten. Hulde dus voor Rotterdammer Matthijs van Burg die op Instagram de lelijkste gebouwen van zijn stad verzamelt onder de noemer ‘Keep Rotterdam Ugly’. Ook in lelijkheid kan trots schuilen en Rotterdam is in dat opzicht heel genereus.

Maar wat is mooi en wat is lelijk? Als ik het Centraal Station achter me laat en over de Erasmusbrug naar Zuid fiets, doemen vanzelf de drie met elkaar verbonden torens van De Rotterdam voor me op. Een ‘misdaad tegen de menselijkheid’, aldus Baudet. Ik geniet er altijd weer van.

Drie keer per week schrijft redacteur Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees hier meer van zijn columns. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden