Commentaar

Een financieel gebaar van Dekker richting de sociale advocatuur was op zijn plaats geweest

Over één ding zijn minister Sander Dekker en advocaten het eens: de sociale advocatuur is een pijler onder ons rechtsstelsel. Wie over onvoldoende middelen beschikt om zelf rechtsbijstand te financieren, moet toch tijdens een rechtsgang zijn juridische belangen verdedigd kunnen zien. Want zonder dat, ontstaat een rechtsongelijkheid die onze samenleving niet past.

Maar die ongelijkheid dreigt toch, en op korte termijn. Want 85 procent van de advocaten in de gesubsidieerde rechtsbijstand dreigt begin volgend jaar te gaan staken, wat volgens de Raad voor de Rechtspraak wel vijfduizend zaken kan beïnvloeden. Niet alleen snelrechtzaken – zeker direct na Oud en Nieuw een veel voorkomend type – maar ook familie- en erfrechtzaken.

De advocaten vinden dat er meer geld voor hun werk moet komen, de vergoedingen zijn te laag om hun praktijk van te kunnen draaien. Maar volgens minister Dekker van rechtsbescherming moeten er eerst minder zaken voor de rechter komen, de zaken kunnen volgens hem veel vaker via mediation of een schikking worden beslecht. Ook kunnen verzekeraars zaken anders afhandelen. Dan blijft er, zo redeneert Dekker, vanzelf genoeg geld over voor hogere tarieven voor de sociale advocatuur – de 400 miljoen die er nu voor uit wordt getrokken is per hoofd van de bevolking al meer dan in de buurlanden. Eerst extra geld, reageren de advocaten op hun beurt, want die vermindering van het aantal zaken moeten we eerst nog zien.

Herzieningen haperen nogal eens

Wat tegen de argumentatie van de minister spreekt, is dat een onafhankelijke commissie twee jaar geleden vaststelde dat de tarieven inderdaad omhoog moeten. Ook is herhaaldelijk gebleken dat stelselherzieningen van het soort dat hij voorstaat in de uitvoering nogal eens haperen. Dekker zou daarnaast nu al meer onderbouwd inzicht moeten kunnen bieden in een mogelijk veranderende houding van één van de belangrijkste partijen in dit soort zaken: de overheid zelf. Veel zaken in de sociale advocatuur betreffen zaken waarbij overheid en burgers voor de rechter staan, bijvoorbeeld in een conflict over al dan niet terugbetalen van al dan niet onterecht verkregen toeslagen. Zolang dat inzicht er niet is, is ook moeilijk vol te houden dat het terugdringen van zaken daadwerkelijk gaat gebeuren.

Een financieel gebaar van Dekker was daarom op zijn plaats geweest. Niet omdat een stelselherziening als zodanig niet gewenst is, maar omdat de effecten daarvan echt moeten worden bewezen. Verbouwen is nodig, maar als een pijler onder de rechtsstaat dreigt te breken is tijdelijk stutten ook hoogst noodzakelijk.

Het commentaar is de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:
Sander Dekker, behendig minister van ‘gruwelijkheden’

Hij geldt als een lenig bestuurder. Maar wel met een politieke struikelsteen: zijn plannen voor de rechtsbijstand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden