Commentaar

Een enquête vol belangrijke vragen over zestig jaar gaswinning

Aardgaswinning bij Slochteren, omstreeks 1964. Beeld HH

De parlementaire enquête naar de gaswinning in Groningen wordt een helse klus. De gaswinning omvat een tijdspanne van zestig jaar. Zestig jaar, waarin het aardgas van de aanvankelijke zegen een vloek werd. 

Een vloek, vooral voor de inwoners van het wingebied. Voor hen is de waarheidsvinding en, uiteindelijk, de erkenning dat er grote fouten gemaakt zijn, een groot goed. Hoe omvangrijk en ingewikkeld de opdracht van de nog te vormen enquêtecommissie ook wordt, het is een opdracht, waarvan de relevantie niet kan worden overschat. Ter genoegdoening van de Groningers en in het belang van een kwalitatief beter overheidsoptreden.

Grote vragen schreeuwen in de enquête om een antwoord. Wat heeft de toenmalige minister Kamp van economische zaken doen besluiten, tegen alle adviezen in, nog even de productie van aardgas te verhogen? Waarom heeft het zo lang moeten duren voor het besef in Haagse politieke en beleidskringen doordrong dat er iets faliekant mis aan het gaan was in het wingebied?

Vragen die Groningers, en heel Nederland benieuwd dienen te maken naar het antwoord. De enquêtecommissie dient echter, zeker met het oog op de toekomst, het hele mistige bouwwerk rond de winning van het Groningse gas te ontwarren en inzichtelijk te maken voor een breder publiek. Een belangrijke vraag in dat kader zal zijn in hoeverre commerciële belangen voorrang kregen boven het algemeen belang. Hadden Shell en Exxon, de twee private aandeelhouders in de operatie, een naar verhouding te grote stem of zijn in de wijze waarop een en ander georganiseerd was en verantwoordelijkheden werden verdeeld geen ontwerpfouten gemaakt?

Louter een zegen

Al eerder beklaagde de Kamer zich over het feit dat daar zelfs voor de volksvertegenwoordiging niet of nauwelijks inzicht in te verkrijgen viel. Veel is de Kamer onthouden en daarmee kan van publieke verantwoording, zeker in de eerste decennia van de gaswinning, toen het gas louter en alleen nog een zegen was, maar nauwelijks sprake zijn.

De Onderzoeksraad voor de Veiligheid kwam in 2015, vier jaar geleden, al tot het vernietigende oordeel dat bij decennia gaswinning vooral financiële belangen een rol speelden. Veiligheid was zelfs niet een minder belangrijke overweging, ze speelde geen enkele rol.

Nederland wentelde zich in de welvaart die het gas bracht en maakte zich geen zorgen. Het is een oordeel achteraf, maar daarmee nog niet onbelangrijk. Zeker als politiek en samenleving bereid zijn te leren van wat de enquêtecommissie uiteindelijk naar boven haalt. De enquête maakt razend nieuwsgierig.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Meer commentaren leest u op trouw.nl/commentaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden