Opinie

Een echt circulair gebouw verdient beter

De HAUT, een houten woontoren in Amsterdam die volgend jaar wordt opgeleverd Beeld Team V Architectuur

Laten we bij circulair bouwen toch vooral denken aan het gebruik van materialen die niet opraken en geen schadelijk afval opleveren, aldus Mark Kemna van FSC Nederland, keurmerk voor verantwoord bosbeheer.

Het artikel ‘Paspoort voor een écht circulair gebouw’ geeft een goed inzicht in hoe we onze bouwmaterialen door middel van een materialenpaspoort een langere levensduur kunnen geven. Maar ik hoop toch niet dat daarmee het begrip ‘circulair bouwen’ is gedefinieerd.

Naast een grondstoffen- en afvalprobleem hebben we ook een urgent energie-, lees CO2-probleem. Dat lossen we niet op door vrolijk beton, staal of andere fossiele materialen te blijven produceren, en daar vervolgens dankzij een materialenpaspoort over vijftig of honderd jaar een bevredigend vervolg aan te geven. Circulair bouwen kent veel betere oplossingen en ons milieu vraagt ze ook.

Opvallend is dat circulair bouwen in de praktijk meestal wordt gedefinieerd als het hergebruiken of recyclen van materialen. Daarmee voorkomen we dat grondstoffen opraken en onze afvalberg olympische proporties aanneemt. Het materialenpaspoort is een logische reactie op die definitie. Als we dan toch schadelijke grondstoffen kiezen, dan moeten we ze zo lang mogelijk gebruiken. Maar is het niet nog veel beter om de keuze voor schaarse, schadelijke grondstoffen van begin af aan zoveel mogelijk te beperken?

Hout

Natuurlijk is dat beter, en het kan. Om te beginnen moeten we constateren dat er ook niet-schaarse grondstoffen bestaan, zoals hout en andere biobased materialen. Sterker nog, deze vormen de oorsprong van het circulaire denken. Die ligt in de gedachte dat we materialen gebruiken die niet opraken en geen schadelijk afval opleveren. Hout is het meest toegepaste biobased materiaal, maar ook vlas, gras, hennep en stro zijn grondstoffen met verrassende mogelijkheden. Vlas heeft zich inmiddels bewezen als isolatiemateriaal en van kalkhennep, een combinatie van hennepvezel, water en een natuurlijk bindmiddel, worden muren gemaakt. Die hebben niet alleen een hoge isolatiewaarde maar zorgen ook nog eens voor een gezond klimaat, buiten én binnen.

Van vandaag op morgen al onze stalen, betonnen en kunststof projecten omzetten in hout of andere natuurlijke materialen is wat ambitieus. Een materialenpaspoort heeft dan ook absoluut zijn waarde. Maar door circulair bouwen alleen maar te vertalen in sloopwaardes, geven we milieuvervuilende materialen teveel ruimte. Een écht circulair gebouw verdient veel beter. Het gaat ook om het maken van goede, milieuvriendelijke materiaalkeuzes voordat je überhaupt aan bouwen begint.

Lees ook:

Ook een nieuw gebouw wordt ooit gesloopt. In de tussentijd is het een opslagplaats van nuttige grondstoffen. Architect Thomas Rau bedacht daarom het materialenpaspoort

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden