CommentaarHongkong

Eén China, één systeem; dat was niet de belofte

Het zijn klassieke autoritaire technieken. Wetten die aangenomen worden terwijl niemand weet wat er in staat; maatregelen met grote politieke gevolgen die toch per direct ingaan; formuleringen die vervolgens vaag genoeg blijken om er heel veel onder te laten vallen; straffen voor staatsondermijning, separatisme en ‘samenzweren’ met het buitenland zonder dat duidelijk is wat dat dan is; hoge mogelijke straffen om ieder protest definitief af te schrikken.

Het Hongkong van deze week is fundamenteel veranderd ten opzichte van het Hongkong van de afgelopen decennia. Er was altijd al de dreiging van ingrijpen door de regering in Peking, maar de veiligheidswet die dinsdag in Hongkong van kracht werd, gaat veel verder. De wet ondergraaft het principe dat er in China twee politiek-economische systemen kunnen bestaan binnen dat ene land, tenminste nog vijftig jaar na de overdracht van Hongkong door de Britten aan China in 1997. Londen heeft gelijk als het stelt dat Peking daarmee een ­belangrijke belofte schendt.

In Hongkong gingen vorig jaar jongeren geregeld de straat op, juist om zich te verzetten tegen een wetsvoorstel dat uitlevering van Hongkongers aan het vasteland mogelijk maakte. Eind vorig jaar nog boekte de oppositie tegen de pro-Chinese leiding van Hongkong vervolgens een hele grote overwinning bij de districtsverkiezingen. Peking wilde duidelijk voorkomen dat er ­opnieuw massale protesten ontstaan – zelfs al maken de corona-maatregelen die hoe dan ook heel moeilijk om te organiseren – en het wil zeker ook voorkomen dat er in september bij nieuwe verkiezingen weer een grote oppositie-overwinning komt.

Hoop is de bodem ingeslagen

Het China van president Xi Jinping is een ‘harmonieus’ China, waarin mogelijk verzet niet wordt geduld. Dat was eerder al zichtbaar in Tibet en in Xinjiang, waar de autonomie en eigenheid van lokale etnische minderheden op systematische wijze wordt uitgehold. Ook daar gaat dat op klassieke autoritaire wijze, met ­beschuldigingen van terrorisme en ­separatisme tegen activisten en met inperking van vrijheden en ‘heropvoeding’ van de lokale bevolking als geheel.

Veel inwoners van Hongkong hadden de hoop dat ­Peking met de stadstaat niet die kant op zou willen, of dat vanwege de te verwachten kritiek niet zou durven. Die hoop is definitief de bodem ingeslagen. Prominente activisten in Hongkong hebben dan ook onmiddellijke stopzetting van hun activiteiten aangekondigd, de protestbeweging is formeel ontbonden, sommigen zijn al naar het buitenland vertrokken. Het was woensdag 23 jaar geleden dat de overdracht plaatsvond, maar er viel helaas niets meer te vieren.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden