Beeld Maartje Geels

ColumnNaema Tahir

Een campagne die zich richt op betere gezondheid, moet zich ook richten op onze cultuur

Terwijl Nederland zich langzaam aan het voorbereiden is op een tweede lockdown die er nog niet is, maar die mogelijk gaat komen, is Engeland, een land dat zwaar is getroffen door de corona, daarnaast ook bezig met een andere gezondheidskwestie, namelijk obesitas, zwaarlijvigheid.

Het begon toen afgelopen voorjaar de Britse premier Boris Johnson corona kreeg, zwaar ziek op de ic belandde, en daarna herstelde. Hij gaf eerlijk toe dat hij aan de zware kant is, en suggereerde dat dat waarschijnlijk zijn risico op het krijgen van corona en de heftige ziekteklachten verhoogde. Wat volgde was een campagne tegen overgewicht, Better Health, Betere Gezondheid.

Een greep uit de plannen van de campagne: een verbod op reclames van ongezonde snacks vóór 21 uur zodat kinderen die minder te zien krijgen, wat de kans op consumptie zou verlagen; minder ongezonde snacks te koop bij de kassa’s of in de reclames; en artsen aanmoedigen hun patiënten meer beweging voor te schrijven.

Volksobsessie

Geen slechte plannen. Maar gaan ze helpen in het Verenigd Koninkrijk, een van de meest snackende landen in Europa, met zijn volksobsessie voor kookprogramma’s op televisie zoals ‘The Great British Bake Off’, met zijn wereldberoemde koks, zoals Jamie Oliver, Gordon Ramsey en Nigella Lawson die onze aandacht vragen voor heerlijk eten, zoals de groots opgezette rubriek ‘BBC Food’ op de BBC site dat ook doet?

Het is een begin. Wat ik goed vind, is dat Johnson zijn persoonlijke verhaal inzet in de campagne: je ziet hem wandelen met zijn hond, want hij wil meer bewegen en gezonder worden, en hij vertelt erbij dat hij al lang worstelt met zijn gewicht.

Minder goed vind ik dat de campagne zich vooral lijkt te richten op de mensen met zwaarlijvigheid. De aandacht gaat dan naar mensen die ‘dik’ zijn. Dat geeft gauw de indruk dat zij zelf te veel hebben gesnackt, of te weinig hebben bewogen. Kortom, dat zij de schuld dragen van hun ongezonde gewicht. Terwijl we inmiddels best weten dat vele factoren de oorzaak kunnen zijn voor dat teveel aan kilo’s, zoals genetische – sommige mensen komen sneller aan bijvoorbeeld – maar ook sociaal-economische: snacks zijn goedkope, betaalbare lekkernijen voor mensen met een kleine beurs. En dan zijn er culturele redenen.

Overvloed en gemak

Onze cultuur is er een van overvloed en gemak. Onze consumptiemaatschappij, die een verleidingsmaatschappij is, dient onze gemakken. We willen snel eten, veel eten, en dat vertaalt zich in een palet dat van zoet, vet, zout en geraffineerd eten houdt. Onze supermarkten zijn er vol mee. Gemakkelijke en duivelslekkere producten.

En als je genoeg hebt van één keuken, worden we bediend vanuit de wereldkeuken. Zodat onze verleidingsmaatschappij nooit verveelt. Zodat verandering van spijs doet eten en doet blijven eten.

Sommige mensen kunnen beter weerstand bieden tegen onze cultuur van gemak, overvloed en verleiding. Anderen hebben daar moeite mee. Ik weet haast zeker dat we allemaal wel mensen kennen die worstelen met hun voedselkeuzes, zwaarlijvig of niet, maar die als gevolg daarvan tobben met hun gezondheid.

Onze cultuur van overvloed, verleiding en gemak maakt het hun niet makkelijk. Een campagne die zich richt op betere gezondheid, moet zich ook richten op onze cultuur die het ontzettend moeilijk maakt om gezond te leven.

Naema Tahir is jurist en schrijver. Voor Trouw schrijft ze om de week een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden