column

Duizelingwekkend

Beeld Maartje Geels

Je hebt de gemeenteraadsverkiezingen morgen bij ons thuis en de verkiezingen in het verre Rusland eergisteren en verder heb je talloze satellieten die om de aarde draaien en nog veel meer sterren die miljarden jaren geleden zijn uitgedoofd maar waarvan het licht ons nu pas in volle glorie bereikt. Allemaal zaken van heel verschillende orde maar toch plaatsvindend in hetzelfde heelal.

Wie last heeft van te grote, te weinig alledaagse gedachten vindt toch altijd een soort troost in het feit dat alles in dezelfde, zij het mogelijk eindeloze ruimte plaatsvindt. Over het heelal heb ik sinds ik in mijn kindertijd vernam dat God het geschapen had en er vervolgens ook in heerste, van alles en nog wat vernomen. Dat het in feite 13,7 miljard jaar geleden met de oerknal begonnen is, dat het op een soort zeepsop lijkt, met sterrenslierten als schuim rond betrekkelijk lege plekken, of op een hologram, dat het almaar uitdijt etcetera.

Hoewel ik de neiging heb om me op het aardse zeepsop te concentreren is de gedachte aan het ons omringende Al nooit helemaal definitief weg. In zekere zin spendeer ik mijn leven met te aanvaarden dat er een eindeloze hoeveelheid materie of non-materie is waar ik nooit iets van zal weten en waarvan zoiets naargeestigs als de dood (deze dagen voor mij present met het veel te vroeg overlijden van de dichter F. Starik, en dat ook nog eens pal op de dood van die andere vriend Menno Wigman - dag lieve jongens!) slechts een futiel deel uitmaakt.

Heelallen

Nu hoor ik dat de eminente wetenschapper Stephen Hawking, ook al net dood, vlak voor zijn heengaan samen met de Belgische astronoom Thomas Hertog in een artikel voor Physical Review Letters (een, moet ik toegeven, door mij niet dagelijks geraadpleegd tijdschrift, je kunt ook niet alles lezen) probeerde te bewijzen dat er behalve het onze nog andere heelallen zijn. Geen theoretische gedachte dus, zoals voor schrijvers van sciencefiction, maar iets dat werkelijk aangetoond kan worden. Iets met de achtergrondstraling in ons heelal meten.

Het ploegt de gedachten wel om moet ik zeggen, en omdat ik geen natuurkundige ben neem ik de vrijheid er alvast wat over te speculeren. Naast ons heelal dus nog een heelal of zelfs meerdere. Anders dan het onze, neem ik aan. Maar hóe anders, anders zoals de buren anders wonen dan wijzelf, anders maar wel herkenbaar? Of volstrekt anders, onherkenbaar? Ja, ik vind dat het dan voor al die moeite ook maar een totaal ander universum moet zijn, zonder sterren en planeten wellicht, misschien wel zonder enige materie. Een universum van niks, wie weet. Of moeten we met ons ene matige heelalverstand ons voorlopig maar niet wagen aan het invullen van de naburige bewoning?

Enfin, wat ik maar wil zeggen is dat het woord 'heelal' dus de prullenmand in kan, met zijn pretenties van geheel en al, en 'universum' met dat begrip één erin ook. En ook 'kosmos', Grieks woord voor orde, met zijn implicaties van afgerondheid. Weg ermee. Het woord 'duizelingwekkend' mag daarentegen wat mij betreft gerust blijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden