null Beeld

ColumnIrene van Staveren

Drie vrouwen in het bestuur, dat is beter voor de omzet en de winst

Irene van Staveren

Vanaf 1 januari 2022 moet bij ruim vijfduizend ondernemingen in ons land minstens een derde van de commissarissen vrouw zijn en minstens een derde man. Het is dus eigenlijk helemaal geen vrouwenquotum, maar een diversiteitsquotum. Beperkt tot sekse, dat dan weer wel. Als een onderneming het quotum voor één van beide seksen niet haalt, is de straf dat de vacature in de raad van commissarissen niet vervuld mag worden.

Er ligt inmiddels heel wat wetenschappelijk onderzoek dat laat zien dat diversere besturen tot betere besluitvorming leiden en dat dat de bedrijfsresultaten ten goede komt. Daarover straks meer.

Eerst het rechtvaardigheidsargument. De voorstanders van het quotum zeggen dat het onrechtvaardig is als besturen voor het overgrote deel, of soms zelfs volledig, uit mannen blijven bestaan. Want zo houden ze de doorstroom van vrouwelijk talent tegen. Bovendien verdienen heel wat bedrijven goed aan vrouwelijke klanten. En het is evenmin te rechtvaardigen als de top van een bedrijf geen afspiegeling is van de personeelssamenstelling middenin de organisatie.

Tegenstanders van het vrouwenquotum (zoals het gemakshalve genoemd wordt) hanteren vaak ook een rechtvaardigheidsargument. Ze stellen dat het oneerlijk is als vrouwen bevoordeeld worden. En daarop volgt vaak het punt dat voor elke baan nou eenmaal de beste persoon benoemd moet worden. Hoe vaak ik dat argument niet gehoord heb bij dit onderwerp. Elke keer als een oudere heteroseksuele witte man in pak met stropdas dat argument uit de kast haalt, moet ik mezelf inhouden om niet met mijn ogen te gaan rollen. En omdat sommigen van u wellicht stiekem ook die redenering hanteren, stropdas of niet, of omdat u ook weleens met die drogreden geconfronteerd wordt, zet ik hieronder de steun uit wetenschappelijk onderzoek voor een quotum op een rijtje.

Old boys network

Ten eerste wordt vaak niet de beste persoon ingehuurd als het gaat om de top van het bedrijfsleven. Want hoe vind je een nieuwe CEO of commissaris? Juist, via het old boys network. De zittende leden kijken rond in hun netwerken, die vooral bestaan uit dezelfde types: mannen zoals zij, met vergelijkbare studieachtergrond en bedrijfservaring, en niet zelden lid geweest van dezelfde studentenverenigingen (waarvan sommige, zoals de studentencorpora, nog steeds men only zijn). Als je het vissen beperkt tot de bekende helft van de vijver, is het niet zo vreemd dat er een kandidaat boven komt drijven met de bekende kenmerken.

En zelfs als er wat verder gekeken wordt, vallen de vrouwelijke topkandidaten vaak af als gevolg van wat implicit bias heet: onbewuste vooroordelen omdat onze hersens nu eenmaal gewend zijn aan stereotype beelden over mannen en vrouwen.

Ten tweede blijken diversere besturen minder risico op faillissement te hebben en betere langetermijnresultaten te behalen, zoals omzet en winst. Dat komt door de Wet van Ashby: complexe besluiten zijn alleen effectief als ze genomen worden door diverse teams.

Ten derde zijn besturen met minstens drie vrouwen nog effectiever dan die met een of twee vrouwen, omdat veel mannelijke collega’s pas dán elke vrouw als individu gaan zien en oog krijgen voor hun afzonderlijke kwaliteiten, in plaats van hen als ‘die vrouwen’ te behandelen.

Irene van Staveren is hoogleraar ontwikkelingseconomie aan de Erasmus Universiteit. Voor Trouw schrijft ze om de week een column over economie. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden