null

OpinieCoronacrisis

Drie redenen om de verkiezingen uit te stellen naar het najaar

Beeld

Kiezers zijn bang voor het virus en kunnen zich slecht oriënteren op welke partij te stemmen. Schuif daarom de Kamerverkiezingen door naar het najaar, bepleit raadslid Antoon Huigens voor GemeenteBelangen in Apeldoorn.

De Tweede Kamer is vorige week akkoord gegaan met het invoeren van een avondklok tot in ieder geval 9 februari. Het is niet te verwachten dat daarna alles weer normaal zal zijn. Integendeel: er zullen nog zeker enkele maanden beperkende maatregelen tegen het coronavirus van kracht blijven. Ondertussen staan op 17 maart Tweede Kamerverkiezingen gepland. Is het wel verstandig om deze door te laten gaan?

Om drie redenen staat het houden van verkiezingen tijdens een pandemie met de thans geldende, vergaande maatregelen op gespannen voet met de democratie.

Ten eerste zijn veel kiezers bang om naar het stemhokje te gaan. Het stemmen is weliswaar over drie dagen verspreid, maar dan nog lijkt het erop dat 10 procent van de kiezers uit angst besmet te worden, niet zal gaan stemmen. Dit zal de uitslag van de verkiezingen vertekenen.

Een ander bezwaar is dat politieke partijen door alle coronamaatregelen geen echte verkiezingscampagne kunnen voeren. Zo is het onder meer niet mogelijk om in de regio debatten te houden.

Geen interactie

Een online debat is niet hetzelfde als een debat in een zaal, waar de kiezers makkelijker vragen kunnen stellen aan politici. Ook is het niet mogelijk om verkiezingsmarkten te houden en te canvassen. Kiezers hebben niet of nauwelijks de mogelijkheid om politici te ontmoeten en omgekeerd. De interactie tussen kiezers en politici in verkiezingstijd is echter een van de wezenlijke kenmerken van de democratie. Niet dat alle kiezers daar altijd gebruik van maken, maar de mogelijkheid is er en heeft ook invloed op het verloop van de campagne.

Ten slotte zullen de pandemie en de maatregelen die genomen worden om deze te bestrijden, de komende maanden alle aandacht in de media blijven opeisen. Dat betekent dat er nauwelijks aandacht zal zijn voor de onderwerpen die eigenlijk in een verkiezingscampagne een rol zouden moeten spelen, zoals de klimaatagenda, de arbeidsmarkt en de zorg.

Inhoudelijk debat

Ook vorige week werd dat weer eens duidelijk: het debat in de Tweede Kamer over het rapport Ongekend Onrecht is bijna geheel weggedrukt door de berichten en de discussie over het invoeren van de avondklok. De coronacrisis gaat duidelijk ten koste van het inhoudelijk debat. Dit betekent dat kiezers zich niet goed kunnen oriënteren op welke partij te stemmen. Stel dat half maart conform het huidige plan verkiezingen gehouden worden, dan zullen veel kiezers vanwege de coronacrisis een andere stem uitbrengen dan wanneer er voorafgaand aan de verkiezingen een goede, ook inhoudelijke, campagne zou zijn gevoerd.

Velen zullen mogelijk achteraf spijt van hun stem hebben en zich daardoor niet echt vertegenwoordigd voelen – als zij al zijn gaan stemmen. Een goed recept om het wantrouwen in de overheid nog verder te versterken!

Beter is het daarom de Tweede Kamerverkiezingen uit te stellen tot het najaar, wanneer – naar verwachting – de coronamaatregelen goeddeels opgeheven zullen zijn.

Uitstellen is niet vreemd

Het is niet vreemd om vanwege een pandemie verkiezingen uit te stellen. Zo zijn vorig jaar in Frankrijk de tweede ronde van de gemeenteraadsverkiezingen met ruim drie maanden uitgesteld. In de Duitse deelstaat Thüringen is onlangs besloten de verkiezingen vanwege corona te verplaatsten van 25 april naar 26 september.

Waarom dan in Nederland wel verkiezingen voor de Tweede Kamer houden als wij nu al weten dat het democratisch gehalte daarvan op zijn minst twijfelachtig is?

De demissionaire status van het kabinet is in ieder geval geen valide reden om snel verkiezingen te houden. Die staan namelijk op gespannen voet met het wezen van de democratie.

Lees ook:

Kaping, moord of pandemie, de verkiezingen gaan altijd door

Van uitstel van verkiezingen – zoals sommigen nu bepleiten – kwam het in Nederland nog nooit. Al liep de discussie een enkele keer hoog op.

De vraag wat een goede samenleving is, dreigt naar de achtergrond te raken

Tot mijn verrassing kwam ik aan Luther toegeschreven woorden opnieuw tegen in een voordracht van de Duitse socioloog Max Weber getiteld Politiek als beroep. Een toepasselijk boekje leek me, zo aan het begin van de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen.

Hoekstra, Klaver en Ploumen trappen stuk voor stuk hun campagnes af met een aanval op Rutte en de VVD

De lijsttrekkers van CDA, GroenLinks en PvdA brengen de verkiezingscampagne op stoom. Zij richten alle pijlen op VVD-lijsttrekker Mark Rutte, die al tien jaar premier is en de grootste populariteit geniet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden