Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Drie orkanen en zware regenval laten zien dat bouwen langs de rivier onverstandig is

Opinie

Irene van Staveren

© Maartje Geels
Column

De klimaatverandering heeft zich afgelopen weken van zich laten horen. Drie orkanen in de overzeese gebiedsdelen, volgelopen straten waar het riool de hevige regen niet snel genoeg kon verwerken, en een tegenvallende appeloogst door strenge vorst in het voorjaar. 

Toen de Deltacommissaris vorige week werd gevraagd wat we moeten doen tegen de natte gevolgen van de klimaatverandering sprak hij wijze woorden. Hij had het over anders bouwen en een ander vergunningenbeleid voor woningbouw. Als econoom hoef ik niet zo diplomatiek te zijn en vertel ik u dat het gaat om het stoppen met vergunningen afgeven voor woningbouw langs rivieren en in de duinen. 

Lees verder na de advertentie

Dus geen kavels meer in de verkoop in de uiterwaarden van Maas en Waal. Stoppen met de bouwplannen voor villa's in de Zuid-Hollandse duinen. En meer groen in de bebouwde omgeving. De gemeente Altena in Brabant overweegt zelfs een tegeltaks om bewoners te bewegen tuintegels te vervangen door gras en plantjes.

Risico

Door ecologisch economen wordt dit soort maatregelen samengevat met het voorzorgsprincipe. Wanneer is beleidsvoering op basis van het voorzorgsprincipe aan te bevelen? Het antwoord bouwt voort op mijn column over het verschil tussen risico en onzekerheid. Risico's zijn te verzekeren omdat er een kansberekening te maken valt van alle opties en de kosten daarvan. 

Maar onzekerheden zijn niet te verzekeren, want het gaat om een onbekend aantal mogelijkheden waarvan ook nog eens onbekend is hoe groot de kans is dat een bepaalde uitkomst zich voordoet. Dat is nu precies het geval bij de gevolgen van klimaatverandering. Orkanen, hevige regenval, overstromende rivieren: uw inboedelverzekering dekt zulke schade niet.

Ik hoop maar dat het nieuwe kabinet niet luistert naar de zompige plannen van de verzekeraars

Gelukkig hebben we het voorzorgsprincipe. Dat is het geëigende beleidsantwoord op schade als gevolg van onzekerheid. Dat betekent dus stoppen met huizenbouw langs rivieren en in de duinen. Misschien zelfs hier en daar zulke bebouwing slopen, op kosten van de gemeenten die het voorzorgsprincipe aan hun lieslaarzen hebben gelapt om te verdienen aan de gronduitgifte. Het betekent ook investeren in waterbuffers, bijvoorbeeld met groene daken en regenwaterreservoirs in de tuin. 

Verplicht verzekerd

Maar juist toen ik dacht dat beleidsmakers goed op weg waren met zulk klimaatbeleid lanceerde het Verbond van Verzekeraars een plan voor een verplichte verzekering voor overstromingsschade. Ik viel van mijn stoel van verbazing. Als er één sector verstand heeft van het verschil tussen risico en onzekerheid is het wel de verzekeringsbranche.

Het voorstel is om twee redenen economisch gezien onverstandig. Ten eerste omdat het voorzorgsprincipe wordt verruild voor de illusie van verzekerbaar risico. Misschien is de premie wel te ruim ingeschat en verdienen de verzekeraars er een heel grote marge aan. Of het bedrag is te krap waardoor er onvoldoende uitgekeerd kan worden bij schade. En het zal u niet verbazen als in dat geval de verzekeraars zich beroepen op overmacht en de overheid zal bijspringen. Kortom, een situatie van onzekerheid behandelen alsof het om risico gaat, is economisch gezien dom.

De tweede reden waarom een verplichte overstromingsverzekering onverstandig is, is dat het opportunisme beloont. Huishoudens die hoog en droog liggen, die voor waterbuffers zorgen, en die zich niet hebben laten verleiden door de romantiek van wonen aan het water moeten dan betalen voor de schade van huishoudens die gemakzuchtig of kortzichtig zijn. Ik hoop maar dat het nieuwe kabinet luistert naar de Deltacommissaris en niet naar de zompige plannen van de verzekeraars.

Deel dit artikel

Ik hoop maar dat het nieuwe kabinet niet luistert naar de zompige plannen van de verzekeraars