Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dreigen met een handelsoorlog is de enige manier om de klimaatdoelen van Parijs nog te behalen

Opinie

Marc Davidson

Smoke billows from the chimneys at Lethabo Power Station, a coal fired power station, in Vereeniging, South Africa, Wednesday, Dec. 5, 2018. The two-week U.N. climate meeting in Poland is intended to finalize details of the 2015 Paris accord on keeping average global temperature increases well below 2 degrees Celsius (3.6 Fahrenheit). (AP Photo/Themba Hadebe) © AP
Opinie

Er is nog maar weinig tijd om de opwarming van de aarde te beperken, waarschuwt Socrates-hoogleraar ­milieufilosofie en docent/onderzoeker Marc Davidson.

In het Poolse Katowice wordt op dit moment de 24ste conferentie gehouden van landen aangesloten bij het VN-klimaatverdrag uit 1992. Op de agenda staat met name de voortgang sinds het Parijs-akkoord uit 2015 om de opwarming van de aarde te beperken tot twee graden Celsius. Helaas zullen ook op deze klimaattop de hete hangijzers onbesproken blijven. Zoals econoom Jeroen van den Bergh terecht in een recent pre-advies aan de overheid signaleert (de Verdieping, 29 november), vraagt oplossing van de klimaatproblematiek de juridisch bindende afspraak dat elk land ter wereld eenzelfde CO2-prijs invoert. De klimaatdoelen worden dan effectief en tegen de laagste kosten behaald, het gratis profiteren van andermans inspanningen wordt tegengegaan en er geldt een gelijk speelveld voor de internationale handel.

Lees verder na de advertentie

Bepaling van de noodzakelijke hoogte van de CO2-heffing kan aan klimaatwetenschappers en economen worden overgelaten. De zware onderhandelingen beginnen pas daarna: de verdeling van de opbrengsten. De eenvoudigste optie is dat elk land de opbrengsten van de binnenlandse klimaatheffing in de eigen schatkist houdt. Elk land draagt dan zelf de kosten van de maatregelen die ten gevolge van de heffing worden getroffen, zoals een versnelde transitie naar een duurzame energievoorziening. Voor ontwikkelingslanden zullen deze kosten echter ondraaglijk zijn zonder compensatie. Het grote struikelblok voor het komen tot een bindende mondiale afspraak zal dan ook de bereidheid van de geïndustrialiseerde landen zijn om een deel van hun CO2-heffingsopbrengsten over te dragen aan ontwikkelingslanden.

Helaas blijven ook op de klimaattop in het Poolse Katowice de hete hangijzers onbesproken

Minderbedeelden

Omdat de geïndustrialiseerde landen de grootste verantwoordelijkheid dragen voor klimaatverandering en zij financieel de sterkste schouders hebben, is het alleszins gerechtvaardigd dat ook zij de zwaarste lasten dragen, zoals vastgelegd in het klimaatverdrag uit 1992. De ‘gele hesjes’-protesten in Frankrijk tonen de consequenties wanneer de voor het klimaatbeleid noodzakelijke verhoging van de brandstofprijzen niet wordt gecombineerd met compensatie voor de minderbedeelden.

Hoewel men van de huidige onderhandelingen pessimistisch kan worden, toont de geschiedenis dat effectief en rechtvaardig mondiaal milieubeleid wel degelijk mogelijk is. In 1987, slechts vijftien jaar na het verschijnen van de eerste wetenschappelijke publicatie over het verband tussen de emissies van chloorfluorkoolstoffen (cfk’s) en aantasting van de ozonlaag, tekende de wereldgemeenschap het Montreal-protocol. Dit protocol stelde voor ieder land juridisch bindende doelen om de emissies van cfk’s terug te dringen. Onwelwillende landen werden gedreigd met handelsbeperkingen en arme landen werden juist financieel geholpen. Het Montreal-protocol is een succes en inmiddels herstelt de ozonlaag zich weer. Opgemerkt dient wel dat het verminderen van ons gebruik van fossiele brandstoffen vele malen kostbaarder is dan het reduceren van cfk’s.

Geen tijd meer

Helaas valt met name van de VS niet te verwachten dat zij bereid zullen zijn een deel van een binnenlandse CO2-belasting af te dragen aan andere landen. Er is echter geen tijd meer om op grotere bereidheid te wachten. Volgens het internationale klimaatpanel is het tijdsvenster waarbinnen de wereld nog in staat is om de klimaatdoelen van Parijs te behalen beperkt en zijn de gevolgen bij falen enorm. Er zit daarom niets anders op dan net als in het geval van het Montreal-protocol onwelwillende landen aan de onderhandelingstafel te krijgen door te dreigen met de invoering van handelsbeperkingen.

Wanneer zij desondanks niet bereid zijn tot bindende afspraken, zullen importheffingen op hun producten moeten worden ingevoerd. Alleen dan zullen welwillende landen verder kunnen zonder concurrentienadeel te hebben van de achterblijvers.

Lees ook:

De VS praten vooralsnog gewoon mee op de klimaattop in Polen

China en de EU zetten een stapje extra in het klimaatbeleid, nu de VS zeggen af te haken. Toch houdt elk land op de klimaattop in Polen nog gewoon rekening met de Amerikanen.

Deel dit artikel

Helaas blijven ook op de klimaattop in het Poolse Katowice de hete hangijzers onbesproken