Opinie

Door het sluiten van eerstehulpposten is de veiligheid van de patiënt wél in het geding

Beeld Koen van Weel, ANP

Terecht maken mensen in een deel van Nederland zich zorgen over het sluiten van spoedposten en ziekenhuizen, vindt Berend Jansen.

‘Dan maar wat langer in de ambulance’, luidt de kop van het artikel over het wegvallen van spoedeisende hulpposten (seh) in den lande (De Verdieping van 5 maart en hier online te lezen). Dat de bevolking zich zorgen maakt over de veiligheidssituatie is een reflex die niet strookt met de reeds bestaande realiteit, lijkt het artikel uit te stralen. 

Echter niet alleen patiënten, maar ook huisartsen maken zich zorgen over de veiligheid bij het sluiten van een spoedeisende hulp en zij weten natuurlijk dat hoog complexe zorg vaak doorrijdt naar een meer gespecialiseerd ziekenhuis.

In het gebied Lelystad, Dronten, Urk en de Noordoostpolder wonen 180.000 mensen die, sinds de sluiting van de seh in Lelystad, niet in de buurt leven van een spoedeisende hulp. Dat dit wringt met het veiligheidsgevoel van de bevolking in deze regio behoeft geen toelichting en is, zeker als de problematische situatie rond de verloskunde op Urk wordt meegewogen, een terechte zorg. 

Urk is de gemeente met het meeste bevallingen per 1000 vrouwen van heel Nederland. Een groot deel van die bevallingen vindt thuis plaats onder begeleiding van de huisarts of verloskundige. In die situatie heb je een snel bereikbare tweedelijns klinische verloskundeafdeling nodig als achterwacht.

Werkelijke aanrijtijden

Sinds de sluiting van het ziekenhuis Lelystad heeft bij de ambulancedienst een succesvolle opschaling plaatsgevonden. Met trots melden zij dat de aanrijtijden (de tijd tussen de melding op de centrale en de aankomst bij de patiënt) behoren tot de kortste in Nederland. 

Hier geldt een prestatienorm van 15 minuten. In het artikel wordt gesproken over de 45-minutennorm die staat voor vervoer naar een ziekenhuis toe. Dit is overigens geen prestatienorm maar een arbitraire rekennorm.

In deze rekennorm scoort Urk 44 minuten en dus, melden de veiligheidsinstanties met klem, bestaat er geen witte plek in dit gebied als het gaat om spoedzorg en verloskunde. Dat de werkelijke aanrijtijden de 45-minutennorm met grote regelmaat ver overschrijden, mag hier blijkbaar niet als formeel argument gebruikt worden.

Voor huisartsen zijn, sinds het wegvallen van de back-up van een spoedeisende hulp, de risico’s bij het uitoefenen van hun vak toegenomen. In de nachten bestrijken zij met twee artsen een gebied met een diameter van zo’n 70 kilometer (ter vergelijking: dit is een grotere afstand dan die van Amsterdam naar Rotterdam).

Valse verwachtingen

De afgelopen jaren zijn de huisartsenposten zich in het ziekenhuis gaan huisvesten, dit om een betere samenwerking met de tweede lijn te bewerkstelligen. Nu die tweedelijnsvoorziening in de nacht is weggevallen worden er valse verwachtingen bij patiënten gewekt. Immers daar waar ze een spoedeisende hulp verwachten treffen ze nu, gedurende de tijden dat de huisarts visite rijdt, een dichte deur. Een potentieel veiligheidsrisico.

Het sluiten van een spoedeisende hulp is één, het sluiten van een ziekenhuis is wat anders. Dit laatste zorgt voor grote ontregeling voor huisartsen en patiënten. Ook omliggende ziekenhuizen worden overbelast. Recent werd een patiënt met intoxicatie vanuit Lelystad in Heerenveen opgenomen, alle dichterbij gelegen ziekenhuizen kenden een opnamestop.

Huisartsen, verloskundigen, de twee aan dit gebied verbonden ziekenhuizen (Harderwijk en Sneek) en de ambulancedienst doen hun uiterste best om in samenwerking verantwoorde zorg te blijven bieden voor de mensen in de regio. Dit neemt niet weg dat er een veiligheidsrisico is ontstaan. De bewering ‘dan maar wat langer in de ambulance’ volstaat in ons gebied niet.

Berend Jansen zit in de raad van bestuur van huisartsenorganisatie Medrie en is huisarts-directeur van huisartsenposten Lelystad en Emmeloord. 

Lees ook:

Spoedposten sluiten hun deuren, hoe erg is dat? 

Het aantal spoedposten in ziekenhuizen neemt snel af. Dat hoeft op zich niet zo erg te zijn, maar als patiënten voor hun verdere zorg ook wegblijven, wordt het lastig. Hoe houd je zo’n ziekenhuis toch overeind?

Strengere normen in ziekenhuizen leiden niet tot betere zorg

Als er niets verandert aan de nieuwe richtlijnen voor de intensive care en de spoedeisende hulp, blijft van de regionale ziekenhuizen niet veel meer over dan een soort polikliniek. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden