ColumnNelleke Noordervliet

Door de feestvierders moet ik mijn stad mijden

Een tijdje geleden schreef ik dat Covid-19 een groot ongecontroleerd medisch wetenschappelijk experiment is. Tal van andere wetenschappen hebben zich er inmiddels bijgevoegd. Het wordt misschien moeilijk nog een plaatsje te vinden voor de brave onderzoekers van het oud-Hittitisch, maar met enige goede wil zullen ook zij in de wortels van woorden sporen aantreffen van Hittitische reacties op onbekende ziekten, waar wij dan weer wat van kunnen leren. 

Economen, sociologen, psychologen en politicologen zijn allang aangeschoven aan de deskundigentafels. De nieuwste loot aan de stam is de ventilatietechnicus die met de aerosolen van Maurice de Hond aan de slag gaat en ieder schoolbestuur de stuipen op het lijf jaagt.

Aangezien het een experiment betreft dat geheel is ontsnapt aan de methodiek van het verantwoorde wetenschappelijke onderzoek, moeten we het hebben van de basishouding die een goede wetenschapper kenmerkt: twijfel. In zijn Zomergastenuitzending gaf viroloog Jaap Goudsmit een voortreffelijke demonstratie van die houding. Niettemin verlangen we van wetenschappers vooral geruststelling. Vinden we bij hen onvoldoende zekerheid, dan klampt een deel van ons zich vast aan complottheorieën die het voordeel hebben dat ze iedere twijfel uitsluiten en ieder tegenbewijs als onderdeel van het complot zien.

Normale verschijnselen worden meegenomen in het verklaringspatroon van corona

Sommige ‘normale’ maatschappelijke verschijnselen die ergernis opwekken worden graag meegenomen in het verklaringspatroon van corona, en zo komen ze dreigender over. Zo ook de rellen die een aantal steden troffen. Burgemeesters vonden al snel het excuus dat de rellerige jongeren van ‘buiten’ kwamen: alsof er sprake is van min of meer professionele knokploegen die kunnen worden ingehuurd om agentje te pesten. Vervolgens ontstond een discussie binnen het paradigma van de huidige identiteitsgevoeligheid en mocht de achtergrond van de vervelende mannetjes niet worden genoemd. Toen dat weer wel mocht, kwam er de allesomvattende coronaverklaring bij. De jongens-met-migratieachtergrond verveelden zich omdat er niets meer te doen was. De hittegolf joeg ze de straat op. Hun basisgevoel van frustratie omdat ze achtergesteld worden, fokte hen nog eens extra op.

En bovendien, zo kwam de aap uit de mouw: ze konden niet met de hele familie zoals te doen gebruikelijk op vakantie naar Marokko of Turkije, alwaar ze de gebraden haan kunnen uithangen tegenover hun nog minder bedeelde neefjes. Nu de hitte voorbij is, schijnt ook opstandigheid behoorlijk af te nemen. In de berichtgeving leek het erop of Den Haag te vergelijken is met Baltimore in de Verenigde Staten, waar het geweld snel en vaak oplaait. Bovenop al het andere dat de maatschappij door corona onzeker en onveilig maakt kwam nog eens het hysterische perspectief van straatoorlogen tussen rivaliserende bendes, neergeslagen door politie en ME.

Twijfel is de juiste grondhouding voor de wetenschap, maar onmogelijk voor bestuurders

In deze modderpoel moeten Rutte en de zijnen duidelijkheid scheppen. Daar zijn ze niet goed in. Regels zijn tegenstrijdig. Handhaving is non-existent. Telkens maar benadrukken dat we geen kleuters zijn en zelf onze verantwoordelijkheid moeten nemen. Nou, dat doet Nederland massaal, door feestjes te geven, uitgestelde bruiloften extra gezellig te vieren, van kroeg naar kroeg te trekken in de hoop op gezelligheid en het ouderwetse gevoel van vrijheid, waar ze recht op hebben. Een middeleeuwse danse macabre onder leiding van Willem Engel. Niet meer dan zes gasten op een huisfeestje? Wie gaat dat controleren? Dreigen met een nieuwe lockdown? Dikke middelvinger.

Het is niet denkbeeldig dat ondanks waakzaamheid en toenemende kennis toch opeens de ic’s vol en verpleeghuizen leeglopen, waarna we iedere dag Diederik Gommers en Ernst Kuipers zien, die met hun persoonlijke charisma de Nederlander in het gareel moeten zien te krijgen.

Twijfel is de juiste grondhouding voor wetenschap, maar onmogelijk voor bestuurders. Steeds weer je eigen bevindingen bevragen. Tureluurs word je ervan. Welke weg sla je in? Ik kies voor mezelf de weg van de ratio. Dat betekent dat ik, terug in Amsterdam, door feestvierders gedwongen ben straat, buurt en stad te mijden. Hartelijk dank allemaal.

Nelleke Noordervliet (Rotterdam, 1945) schreef meerdere romans, novelles en theaterstukken. In 2018 won ze de Constantijn Huygens-prijs voor haar gehele oeuvre. In haar column in Trouw bespiegelt ze tweewekelijks op de actualiteit. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden