Opinie

Door Assad een beest te noemen, plaatst Trump hem buiten de mensheid

Een man draagt een portret van de Syrische president Assad bij een protest tegen de Verenigde Staten in de Jemenitische hoofdstad Sanaa, na de Westerse luchtaanval op Syrië. Beeld Getty Images

Hoe paradoxaal het ook moge klinken: juist om het Syrische volk niet alle hoop op vrede te ontnemen, zou het Westen van Assad geen onmens moeten maken, aldus rechtsfilosoof Luigi Corrias. 

De recente aanval met chemische wapens in Douma is de zoveelste zwarte bladzijde in een oorlog die steeds meer slachtoffers kent.

Na de aanval trok het Westen, dat bij monde van verschillende leiders met de beschuldigende vinger naar Assad wees, 'een rode lijn'. De bombardementen van de Verenigde Staten en hun bondgenoten op enkele regeringsdoelen waren hiervan het gevolg. De Amerikaanse president Trump sprak in een tweet over the animal Assad, 'het beest Assad'.

Deze retoriek drukt uit dat met het gebruik van gifgas een grens is overschreden.

Onmenselijk

Deze grens is niet louter juridisch, maar ook moreel van aard: een gifgasaanval op burgers wordt gezien als onmenselijk, als een vorm van het ultieme kwaad. Door Assad een beest te noemen, trekt Trump deze lijn door: hij zegt eigenlijk dat we hier te maken hebben met een onmenselijke vijand.

Hoewel Assad het bloed van velen aan zijn handen heeft en hiervoor hopelijk berecht zal worden, schuilt er een groot gevaar in de retoriek van Trump.

Naast de juridische vraag naar het mandaat van de vergeldingsaanval of de politieke vraag naar de opportuniteit daarvan, is er namelijk de filosofische vraag naar het achterliggende denkschema van Trumps retoriek en de mogelijke gevolgen daarvan.

Door hem een beest te noemen, plaatst Trump Assad buiten de mensheid. Het dehumaniseren van Assad heeft verder tot gevolg dat Trump en zijn bondgenoten hun strijd kunnen presenteren als een oorlog in naam van de mensheid. In zo'n oorlog gelden echter geen regels: nu de vijand een beest is, zijn alle middelen om hem uit te schakelen toegestaan. Dit zet niet alleen alle humanitaire waarden, waarvoor Trump claimt te strijden, maar ook de eigen menselijkheid op het spel.

Paradoxaal

Daarbij komt nog dat reacties tegenreacties zullen uitlokken. Rusland, een van de belangrijkste bondgenoten van Assad, had reeds voor het bombardement met geweld gedreigd en reageerde na de aanval furieus in de Veiligheidsraad. Het gevolg is dat vrede in Syrië nog verder uit zicht raakt. Hoe paradoxaal dit ook moge klinken: juist om het Syrische volk niet alle hoop op vrede te ontnemen, zou het Westen Assad niet moeten dehumaniseren.

Lees meer opiniestukken op trouw.nl/opinie

Lees ook: Voor Syrische christenen blijft Assad de beste optie

Hun kerken zijn kapot, hun broeders en zusters veelal gevlucht. Toch blijven Syrische kerkleiders het opnemen voor president Assad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden