Beeld Trouw

ColumnSylvain Ephimenco

Doemdenken hangt in de lucht en misschien zijn journalisten daar debet aan. En politici.

Als ik door suïcidale gedachten wordt geplaagd, grijp in de medicijnkast van mijn ziel naar het flesje met antidotum. Erin zit een versje van Jules Deelder dat ik met nasale emfase declameer: ‘Hoe langer je leeft, hoe korter het duurt’.

Waarom zou je het dan nog korter maken? Dat 10.000 mensen ouder dan 55 jaar een wens tot levensbeëindiging koesteren volgens de commissie-Van Wijngaarden, oogt alarmerend. Maar als je erbij vertelt dat dit aantal 0,18 procent van alle 55-plussers vertegenwoordigt, gloort er weer wat hoop. Hoewel ik de soms wrede uitzichtloosheid van oud worden niet wil bagatelliseren, vraag ik me ook af of dit aantal hard gemaakt kan worden. Niets is meer onderhevig aan fluctuaties dan het uiten van een doodswens voor jezelf. 

Twee voorbeelden. In het interview met Els van Wijngaarden gisteren zei de commissievoorzitter: “Er zijn veel mensen die zeggen: ik wil dood, maar als ik een haring eet, geniet ik wel van het leven.” Verderop in de Verdieping vertelt Bert Keizer over een bezoek aan meneer J. die een euthanasiewens heeft. Maar plots zegt meneer J. niet klaar te zijn, want: “Zoals gisteren was er voetbal op tv, dan heb ik een heerlijke avond. Vindt u dat gek?”

Misschien ligt het aan het donkere nieuws

Een haring of een partijtje voetbal in plaats van Jules Deelder als antidotum, nee, ik vind het niet gek. Misschien zijn de statistieken van Stichting 113 Zelfmoordpreventie nog duidelijker over deze fluctuatie: vorig jaar hebben medewerkers 93.000 gesprekken gevoerd met suïcidale mensen, ruim drie keer zoveel als in 2016. En toch blijft het aantal zelfdodingen hetzelfde: 1800 gevallen. Dat enorme aantal gesprekken zou aan de bekendheid van 113 liggen. Maar misschien ook aan al het donkere nieuws dat een persoonlijke situatie kan beïnvloeden. Doemdenken, over klimaatverandering tot woningtekort, hangt in de lucht en misschien zijn wij journalisten met onze fixatie op wat schuurt en te weinig aandacht voor ‘constructief nieuws’ daar debet aan.

Geldt ook voor politici trouwens. Neem de recente tweet van Jesse Klaver (GroenLinks): ‘75 jaar geleden werd Auschwitz bevrijd. De verhalen van overlevenden bij de herdenking zijn hartverscheurend. In tijden waarin minderheden zich weer bedreigd voelen, hoop ik dat iedereen zich sterk maakt voor democratie en mensenrechten’.

Een misplaatste Godwin plegen kan natuurlijk altijd. Maar of de gaskamers voor lgbt’ers, asielmigranten of gehandicapten nu al in aanbouw zijn, betwijfel ik. Misschien had Klaver als constructief uitgangspunt voor de democratie die hem zo lief is beter het volgende nieuwsfeit kunnen noemen: met 42.000 leden is in Nederland een relatief nieuwe partij de grootst in ledenaantal geworden. Mooi in een tijd van tanende burgerparticipatie. Ook een première in de geschiedenis voor een partij die nog geen drie jaar in de Kamer zit.

Dat die partij Forum voor Democratie is, zal wel de reden zijn dat dit ‘constructieve nieuws’ flink onderbelicht is gebleven.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden