OpinieOmbudsman

Doe effe normaal, Trouw

Redactie, smijt niet met grote woorden en denk aan evenwicht in de krant. En noem onze koning niet ‘houterig’. Een jaar lang stuurden lezers hun kritiek naar de Ombudsman.

In tien maanden kwamen op deze plek 35 journalistieke vragen aan bod, grotendeels afkomstig van lezers. Nu de zomerstop begint, een poging om alle vragen, ook die zonder antwoord in de krant, te groeperen. Wat vindt de Trouw-lezer belangrijk? Vier suggesties voor de redactie.

1: Taal, taal en nog eens taal

De journalist die denkt dat het vooral om de inhoud gaat en dat taal maar een instrument is, heeft het verkeerd. Uit de lezersbrieven blijkt dat taalgebruik voor de lezer cruciaal is. Vier van de vijf klachten zijn terug te voeren op verkeerd gebruik van taal. Wees precies, en let op evenwicht. Laat bijvoorbeeld niet de ene partij iets ‘zeggen’ en de ander iets ‘beweren’ of ‘claimen’, ook al is het alleen bedoeld om te variëren. Daardoor kan het immers lijken alsof de redactie de ene partij meer gelooft dan de andere. En ook al had de krant een prachtserie over krachtige ouderen, hen betitelen als ‘yep’ ging velen te ver: te Engels en niet realistisch. Laat ook niet het woord ‘institutioneel racisme’ vallen zonder uit te leggen wat het eigenlijk is.

Soms lijken de taalregels zo eenvoudig. Spreek over zelfdoding en gebruik niet het woord waarmee dit in spreektaal wordt aangeduid, beamen lezers. Maar dan is er ineens de aangrijpende brief van een lezer die vijftig jaar geleden op deze manier zijn broer verloor, en die juist de spreektaal goed vindt uitdrukken wat zijn broer hem heeft afgenomen.

Andere taalregels houden massaal steun. Vloeken, zo lieten lezers vrijwel in koor weten na een recente oproep op deze plek, moet uit den boze blijven in Trouw.

2: Doe effe normaal

Een goede krantenkop trekt de aandacht. Zeker nu Trouw ook op internet moet concurreren, wordt de redactie gewezen op het nut van scherpe koppen. Daar klikt de internetsurfer immers op. Maar de krantenlezer houdt er minder van. Een kritisch rapport over de Belastingdienst, naar aanleiding van het speurwerk van RTL en Trouw? Daarover leest men graag, maar als de redactie zelf dit rapport prominent als ‘vernietigend’ betitelt, klimt de lezer in de pen. De wereld is al opgewonden genoeg.

De koning ‘houterig’ noemen in een kop, dat stuitte misschien nog wel de meeste lezers tegen de borst dit jaar. Ook al was dat journalistiek goed verdedigbaar: de term stond in het stuk en de kop was verder positief. Dat die keuze in een eerdere versie van deze Ombudsmanrubriek begrijpelijk werd gevonden, stemde lezers bepaald niet milder.

Overdrijf ook niet in beeld, liet een groep lezers weten: de foto van het zogenaamd drukke Scheveningse strand in coronatijd gaf volgens hen een verkeerd beeld. En daar zat wel wat in: de telelens kan bedrieglijk zijn. Hoewel het echt wel druk was.

3: Evenwicht

Waar zijn de ‘coronastemmen’ te horen die het RIVM bekritiseren? Dat was de kritische vraag die het meest werd gesteld. En zeker niet alleen door fervente aanhangers van Maurice de Hond: lezers drongen aan op een compleet beeld. Dat heeft de redactie de afgelopen maand zeker gegeven. Tot afgrijzen weer van andere lezers, die juist zo blij waren dat de krant niet mee was gegaan in al die ophitserij. Dat laat zien wat de lezersgroep ook met andere onderwerpen wil: behalve een rustige toon ook evenwicht.

4: Hou ons op de hoogte

Om ook maar te besluiten met corona: ‘Een dag zonder doden zegt nog weinig’ kopte de voorpagina ruim twee weken terug. Dat vonden sommige lezers negatief. Maar ja, het effect van de versoepelingen zou nog maar moeten blijken, kregen zij als antwoord.

Ze moesten genoegen nemen met de toezegging dat ze binnenkort ook daadwerkelijk horen hoe het dan wel in elkaar steekt. Dat is een wijze les voor de redactie: journalisten schrijven veel over een bepaald onderwerp en als zich daarna andere zaken aandienen, wordt nogal eens vergeten de afloop of het vervolg te melden.

Dat geldt voor veel onderwerpen. Maar voor corona is dat zeker een mooie opdracht, waaraan de nieuwsredactie overigens deze week al een beetje begon. Op de redactie is de verzuchting wel eens te horen: ‘We zijn coronamoe’. Maar op meer virusverhalen, mits van kwaliteit, zitten veel lezers juist te wachten.

­Deze rubriek verschijnt weer op 4 september. Suggesties en kritiek blijven welkom: ombudsman@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden