Opinie

Doe de dominee niet in de uitverkoop

null Beeld ANP
Beeld ANP

Een onzalig plan, om predikanten met een hbo-opleiding toe te laten, vindt Ad van Nieuwpoort , predikant te Bloemendaal en Overveen. De synode van de Protestantse Kerk Nederland vergadert hier vrijdag over.

Ad van Nieuwpoort

De zogenaamde ‘hbo-dominee’ staat vrijdag op de agenda van de synode van de Protestantse Kerk Nederland, de PKN. Waarom zouden kleine ‘pioniers-gemeenten’ met weinig geld de predikantstaken niet kunnen toevertrouwen aan een voorganger met een kortere theologie-opleiding?

Dat klinkt op het eerste gehoor natuurlijk heel plausibel en praktisch. Maar hiermee gaat wel een wissel om waar we niet te lichtvaardig over moeten denken. In de protestantse traditie is een predikant namelijk herder en leraar. Met die aanduidingen worden niet voor niets de kerntaken van dit eeuwenoude ambt aangeduid. Twee buitengewoon verantwoordelijke ambachten die vragen om een langdurige academische reflectie.

Mozes en Jezus

Als het gaat om het pastoraat weten we inmiddels wat daar ook allemaal mis kan gaan als de pastor zich niet bewust is van de problematiek die hij of zij in de omgang met mensen tegen kan komen. Pastoraat is vooral ook: je grenzen kennen. En om die grenzen te kunnen herkennen is het van het grootste belang het veld van de psychologie te overzien. Dat vraagt in de praktijk echt om een academische insteek.

Maar wat helemaal het verschil maakt is het leraarschap. Van een predikant wordt verwacht dat hij de schriften van Mozes en Jezus kan uitleggen en vertalen naar de tijd waarin wij leven. In een wereld waarin het bijbels analfabetisme hand over hand toeneemt, is dat geen sinecure. De belangstelling voor de Bijbel is, juist in deze tijd en van buiten de bekende kaders van de kerk, enorm groot. Als predikant word je vaak tot op het bot bevraagd. Hard werken is dat. Prachtig om te doen, maar zelfs als academisch gevormd predikant loop ik vaak op mijn tenen.

Hoe zou ik geloofwaardig iets zinnigs kunnen zeggen over teksten als ik die niet eens kan lezen omdat ik geen Hebreeuws en Grieks in mijn pakket heb? Juist in de bestudering van de grondtekst kom je tot de kern, ook van heel onze culturele traditie. Je niet laten leiden door een oppervlakkig zondag-schoolgeloof maar zelfstandig die teksten kunnen lezen, dat is het eigene van het predikantswerk. Het getuigt van een grote minachting voor het vak van predikant en ook van de kerkelijke gemeente als de kerk dat laat varen. Juist in een context van de ‘pioniersgemeente’ komt het er immers geweldig op aan. Laten we toch hopen en bidden dat de kerk de dominee vandaag niet in de uitverkoop doet.

Lees ook:

Dominee, dat bén je, en niet alleen op zondag

Predikant is een zijnsberoep. In ‘Preektijgers, pastores, pioniers’ leggen dominees van diverse pluimage uit wat dat betekent. Ze komen allemaal langs: de jonge predikant, de emeritus, de parttimer, de pionier, de poolpredikant. Het zijn evenzoveel varianten van hetzelfde beroep. En dat heeft een overstijgend kenmerk.

PKN-gemeentes kunnen mogelijk toch niet na twaalf jaar afscheid nemen van hun dominee

Gemeenten in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) kunnen mogelijk toch niet na 12 jaar afscheid nemen van hun dominee.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden