Opinie

Docenten verdienen meer carrièreperspectief dan alleen een managementfunctie

Binnen het onderwijssysteem ligt het enige perspectief voor een docent om op te klimmen binnen het management.Beeld Werry Crone

Waarom is ‘opklimmen’ tot het management het enige carrièreperspectief voor docenten? Leraren moeten meer mogelijkheden krijgen om zich te ontwikkelen met werkzaamheden binnen de school, naast het geven van hun vak. En die moeten ook beloond worden, vindt Saro Lozano Parra, docent geschiedenis aan het Joke Smit College in Amsterdam.

De Onderwijsraad kwam vorige week met het rapport ‘Ruim baan voor de leraar’ met adviezen over de aanpak van het lerarentekort (Trouw, 8 november). Een brede, algemene opleiding van leraren binnen zowel het basis- als het voortgezet onderwijs zou ervoor moeten zorgen dat docenten makkelijker tussen de twee sectoren zouden kunnen wisselen of ze zelfs zouden kunnen combineren.

Na de algemene opleiding volgt, ­aldus het advies, een brede specialisatie in bijvoorbeeld bèta- of gammavakken, wat zou betekenen dat een leraar zowel geschiedenis als aardrijkskunde en economie zou kunnen geven binnen een bepaalde leeftijdsgroep. De aanname is hierbij dat docenten staan te springen om naast hun ‘eigen’ vak ook andere vakken te geven, en dat dit perspectief het docentschap aantrekkelijker zou maken.

Deze aanname zie ik bij mezelf en mijn collega’s totaal niet terug. Ik geloof niet dat het lerarentekort zal worden opgelost door docenten zo op te leiden dat ze het perspectief krijgen om meerdere vakken tegelijk te geven. Het probleem rondom het loopbaan­perspectief binnen het onderwijs gaat over iets heel anders.

Stapje hoger

Binnen het huidige onderwijssysteem ligt het enige perspectief voor een docent om op te klimmen binnen het management. Behalve dat je je kunt afvragen wat het zegt dat een managementfunctie een ‘stapje hoger’ impliceert dan het leraarschap, is dit een heel marginaal perspectief. De Onderwijsraad heeft wel degelijk gelijk. Er moet ruim baan komen voor de leraar als het gaat om loopbaanperspectief, alleen anders dan de Onderwijsraad dit voorstelt.

Er moeten meer groeimogelijkheden worden gecreëerd binnen ons onderwijssysteem dan louter de opstap naar een managementfunctie. Er moeten ontwikkelingsmogelijkheden of tracks komen waarbinnen docenten zich kunnen ontwikkelen met werkzaamheden die ze binnen de school kunnen uitvoeren naast het geven van hun vak. En belangrijker nog: zorg ­ervoor dat deze tracks tot een duidelijke en betekenisvolle functie leiden binnen de schoolorganisatie en dat ze daartoe ook beloond worden.

Een paar voorbeelden van mogelijke loopbaanperspectieven. Ontwikkel de functie van leraar-vakexpert voor de vak­idioten die zich bezig willen houden met curriculumvernieuwing of ontwikkelen van lesmateriaal en lesvormen. Stel een leraar-ambtenaar aan die zich kan bezighouden met beleidszaken binnen de school, maar die zich ook kan bezighouden met de positie van de school binnen de gemeente of stad en hieromheen projecten organiseert. Ontwikkel een positie voor de leraar-wetenschapper die wellicht een promotieonderzoek start en de functie krijgt om nieuwe wetenschappelijke inzichten aan het docententeam voor te leggen.

Ik ben zelf een (school)voorbeeld van zo’n perspectief wat verder kan worden uitgebouwd. Als onderdeel van het PromoDocs-traject krijg ik samen met negen collega’s uit zowel het basis- als voortgezet onderwijs de kans om naast mijn lesgeven promotieonderzoek te doen. Zodoende zit ik op school in de onderwijsontwikkelgroep en probeer ik wetenschap de school binnen te sneaken. Deze afwisseling zorgt ervoor dat ik me geen betere baan kan voorstellen.

Ik geef elke week weer met plezier les, krijg de kans om mezelf te ontwikkelen en heb binnen de school daarmee een betekenisvolle functie gekregen. Daarom zie ik mezelf voorlopig ook niet weggaan. En dat is uiteindelijk wat de school, de Onderwijsraad, de overheid en ik zelf graag willen zien. ­Behoud en het aantrekken van kwalitatief goede en enthousiaste leraren voor onze leerlingen. 

Lees ook:

Vier tips die docenten voor het onderwijs kunnen behouden

Op middelbare scholen stoppen veel startende docenten binnen enkele jaren met lesgeven. Dat is schrijnend gezien het grote tekort aan leraren. Hoe kunnen we die beginnende docent behouden? Vier tips uit het veld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden