ColumnStevo Akkerman

Dit moet zijn hoe wij het willen met dieren en mensen

Dit is wat we doen met dieren en mensen, en dit is dus wat wij willen, althans in meerderheid, want wij zijn een democratie. Het is niet onbekend wat er allemaal gebeurt, wat niet betekent dat het altijd voldoende zichtbaar is. Daarvoor kan een calamiteit nodig zijn en die is er nu: deze week bleken 147 van de 657 arbeidskrachten in een slachterij in Groenlo besmet met het coronavirus, en ook bij twee andere slachterijen van hetzelfde concern ­(Vion) waren de zaken niet in orde.

We hebben het dus over de vleesverwerkende ­industrie, jaaromzet 10 miljard euro, 12.000 werknemers, van wie 80 procent arbeidsmigranten. Er wordt schrikbarend veel geslacht in Nederland: per jaar zo’n 15 miljoen varkens, 2,2 miljoen runderen en meer dan 600 miljoen vleeskuikens en kippen. Achter die cijfers gaat uiteraard ook een grote veestapel schuil, met onder meer 12 miljoen varkens, 3,8 miljoen runderen, en meer dan honderd miljoen kippen. De gevolgen voor natuur en milieu zijn bekend, en ik zwijg hier verder over zaken als stalbranden (ruim een miljoen dieren verbrand sinds 2012), Q-koorts en de overdracht van corona van nerts op mens. De nertsenfokkerij wordt wettelijk onttakeld, maar er zitten nog altijd 4 tot 5 miljoen nertsen in ­Nederlandse kooien.

Zeven varkensoren per minuut, duizenden per dag

Terug naar het slachten en snijden. Dat is niet zulk prettig werk, maar er zijn mensen die bereid zijn het te doen; voornamelijk Oost-Europanen, ooit geknecht onder het communisme, nu vrije burgers onder het kapitalisme. Zij vormen een groot deel van het contingent van 400.000 EU-burgers dat in Nederland werkt. 

NRC beschreef ­afgelopen woensdag hoe dat eraan toegaat: ‘Elke ochtend staan ze om half vijf in de rij om te klokken. De haarnetjes gaan op, laarzen aan en met een wit schort gaan ze achter de lopende band staan. Als een machine verwerken de arbeidsmigranten het vlees. Pal naast elkaar, in een grote hal, waar het nooit warmer wordt dan 7 graden.’ De krant haalt het voorbeeld aan van de 37-jarige ­Viorel uit Roemenië (achternamen geven de arbeiders niet, uit angst voor repercussies). Hij was gespecialiseerd in varkensoren, hij sneed er zeven per minuut, duizenden per dag. Tot een collega hem ­tijdens het werk per ongeluk verwondde met een mes, en er een abrupt einde kwam aan zijn baan.

Het staat niet los van ons economische systeem

Baan is overigens niet het juiste woord; de contracten die deze mensen hebben, zijn extreem flex. Het werk kan elk moment ophouden. Driekwart van hen krijgt minder dan 15 euro per uur, en daarnaast zijn ze volkomen afhankelijk van hun uitzendbureau. Werkplek, gezamenlijke woonruimte, vervoer, zorgverzekering, alles ligt in handen van die organisatie, die daarvoor een deel van het salaris inhoudt. De term ‘moderne slavernij’ valt regel­matig, nu komt de coronabesmetting daar nog bij.

Niemand weet of die besmetting veroorzaakt wordt door het werk in de slachterijen of door het opgehokte bestaan van deze arbeiders. Maar los van ons economische systeem staat het sowieso niet. Dit is wat we doen, dus dit moet zijn hoe wij het ­willen met dieren en mensen.

Correctie 29-5: In een eerdere versie van deze column meldde Stevo Akkerman dat jaarlijks 1,7 miljoen kippen in Nederland worden geslacht. Dat is echter het aantal per dag, per jaar worden in Nederland meer dan 600 miljoen vleeskuikens en kippen geslacht.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden