Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dit is waarom de huizenprijzen zo hard stijgen

Opinie

Irene van Staveren

© Maartje Geels
column

Waarom stijgen de huizenprijzen zo hard? De verklaring lijkt simpel: ze stijgen zo hard omdat er te weinig gebouwd wordt. Daardoor ontstaat schaarste en dat drijft de prijzen op. Dat geldt immers op de markt voor all goederen of diensten. 

Als de uienoogst door de droge zomer tegenvalt, moet u in de winkel meer betalen voor een kilo uien. Het enige verschil tussen uien en woningen is de tijdsduur voor de productie. Bij uien zit hooguit een jaar tussen planten en oogsten. Bij woningen geldt dat alleen voor de bouw. Maar daar gaat een heel proces aan vooraf, van bestemmingsplan en gronduitgifte door de gemeente tot projectontwikkeling en hypotheekverstrekking. En natuurlijk is er een koopkrachtige vraag van starters en doorstromers nodig.

Lees verder na de advertentie

Juist omdat door de financiële crisis de woningmarkt jarenlang op slot zat, werd er niet meer gebouwd. Doorstromers konden hun oude huis aan de straatstenen niet kwijt en starters leefden in economische onzekerheid, zodat ze de stap vaak niet durfden te wagen. Ik zou mijn column hiermee kunnen afsluiten. Een beetje kort, maar wel een helder lesje standaardeconomie over de hoge huizenprijzen.

Leest u alstublieft verder, dan schrijf ik nog even door. Want er is ook een andere economische verklaring voor de hoge huizenprijzen, met name in de grote steden. Dat verhaal begint met de vaststelling dat huizen en uien helemaal niet zo goed met elkaar te vergelijken zijn. Het eerste soort product is namelijk een investeringsgoed en het tweede een consumptiegoed. Investeringsgoederen gaan niet alleen langer mee, maar hebben naast een consumptieve functie – wonen – ook een beleggingsfunctie – profiteren van waardevermeerdering over de tijd heen.

Huizen worden niet alleen gekocht om zelf in te wonen, maar ook om te verhuren of op te knappen en daarna voor grof geld door te verkopen

Rolkoffertjesbrigade

Voor een deel gaan die twee trouwens samen: als je vandaag een huis koopt, hoop je dat het bij verkoop over een jaar of tien meer waard is, zodat je er makkelijk je hypotheek mee kunt aflossen en geld overhoudt om een duurder huis te kopen.

Maar de twee functies van consumeren en investeren zijn steeds meer los van elkaar komen te staan. Huizen worden niet alleen gekocht om zelf in te wonen, maar ook om te verhuren of op te knappen en daarna voor grof geld door te verkopen. In een straal van nog geen kilometer rond mijn huis zie ik hier talloze voorbeelden van. Niet alleen voor permanente bewoning, maar ook voor verhuur als bed and breakfast. De rolkoffertjesbrigade trekt regelmatig aan mijn raam voorbij.

De schaal waarop met woningen gespeculeerd wordt is veel groter dan voorheen. De reden is dat de rente ook veel langer veel lager staat dan voorheen. Beleggers verdienen daardoor maar heel weinig aan staatsobligaties, een relatief veilige belegging in vergelijking tot aandelen of handel in riskante waardepapieren. Dus als je als belegger weinig risico wilt lopen met je geld en staatsobligaties bijna niets opleveren, dan wordt beleggen in huizen opeens aantrekkelijk.

Door de economische groei die op de jarenlange recessie volgde, is er opeens veel vraag naar (tijdelijke) woonruimte en vakantieadressen. De carrièretijgers, die van de ene goed betaalde baan naar de andere hoppen, zijn bereid om bizarre huurprijzen te betalen. Tot ruim 2000 euro per maand voor nog geen vijftig vierkante meter in Amsterdam. Zo zijn de hoge huizenprijzen niet alleen het gevolg van te weinig nieuwbouw, maar ook van speculatie. Totdat de rente op staatsobligaties weer gaat stijgen. Pas dan beginnen huizen weer wat meer op uien te lijken.

Irene van Staveren is hoogleraar ontwikkelingseconomie aan de Erasmus Universiteit. Voor Trouw schrijft ze om de week een column over economie.

Amsterdamse spekkopers drijven elders de huizenprijs op

Een blijvend tekort aan woningen in Amsterdam drijft niet alleen de huizenprijs op in de hoofdstad. Amsterdammers die elders een huis zoeken, maken ook daar de huizen duurder.

Deel dit artikel

Huizen worden niet alleen gekocht om zelf in te wonen, maar ook om te verhuren of op te knappen en daarna voor grof geld door te verkopen