Column

Discriminatie is niet het hele verhaal

Naema Tahir Beeld Maartje Geels

Duitse studenten zijn boos op de aan de Humboldt-universiteit verbonden Nederlandse hoogleraar Ruud Koopmans. De hoogleraar sociologie concludeerde in een recent onderzoek naar de arbeidsmarktpositie van allochtonen dat hun achterstand niet zozeer te wijten is aan discriminatie als wel aan hun gebrek aan Duitse taalvaardigheid, het feit dat ze vooral onderling en niet met de buitenwereld in contact staan, en aan hun conservatieve visie op vrouw en gezin.

De professor wordt door de studenten blindheid verweten. Hij zou de discriminatie, die migranten wel degelijk ervaren, te veel relativeren. De media zijn erbovenop gesprongen en nu praat iedereen erover.

Mag ik als 'ervaringsdeskundige' ook een duit in het zakje doen?

Ik schuif daarbij het specifieke onderzoek van de heer Koopmans maar even terzijde en richt me op de algemene vraag die achter de kwestie schuilgaat: is het de eigen schuld van de immigranten of is het de schuld van de mensen uit 'het land van aankomst' - om Paul Scheffers fraaie uitdrukking maar eens te gebruiken - dat de integratie lang niet zo vlot verloopt als velen in het verleden verwachtten, of in ieder geval hoopten?

'Frontier-mentality'
Er is uiteraard sprake van discriminatie. Overal op de wereld wordt gediscrimineerd. Ook hier. Ik kan erover meespreken. Wat mij allemaal niet naar het hoofd is geslingerd, veelal onder verwijzing naar mijn mooie bruine kleur, dat is niet mis en gaat je - eerlijk is eerlijk - niet in je koude kleren zitten. Zoiets leidt psychologisch tot een 'frontier-mentality': wij immigranten tegen zij, de autochtonen. En tot een soort omgekeerd racisme: Hollanders deugden niet. Als je eenmaal zover bent, dan wordt integratie heel moeilijk.

De eerlijkheid gebiedt echter ook om te erkennen dat nergens in de wereld zo weinig gediscrimineerd wordt als hier, in Nederland en de rest van Noord-West Europa. Als je denkt dat het hier erg is ga dan eens kijken in Afrika, Azië, of Amerika (Noord én Zuid).

Zes talen
Discriminatie is dan ook niet het hele verhaal. Een persoonlijke anekdote, om dat duidelijk te maken. Vlak nadat ik mijn rechtenstudie haalde, 100 jaar geleden, kreeg ik een baan bij het ministerie van buitenlandse zaken. Ik begon er vol zelfvertrouwen aan. Ik had immers een internationale achtergrond en was dus expert op dit gebied. Bovendien sprak ik zes talen. Ze moesten wel heel blij met me zijn daar op het ministerie. Dacht ik.

Maar na enige tijd werd ik bij mijn leidinggevenden geroepen. Ik kreeg te horen dat ik vrijwel niets wist van internationale zaken en ik me vooral niet moest verbeelden dat mijn migrantenachtergrond mij automatisch tot deskundige maakte.

Terug op aarde
En dat ik weliswaar zes talen kende, maar geen enkele ervan goed genoeg, inclusief het Nederlands, de taal van het land waar ik al ruim tien jaar woonde, en het Engels, de taal van het land waar ik geboren was en ook tien jaar woonde.

De kritiek kwam hard aan. Ik was er ziek van. Letterlijk. Maar het was het grootste geschenk dat ik ooit op de werkvloer kreeg.

Ik was terug op aarde, met beide benen op de grond. Buitenlandertje, zei ik tegen mezelf, er is werk aan de winkel. Werk aan jezelf!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden