Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Digitale bommen kunnen escaleren tot nucleaire bommen

opinie

Rob de Wijk

Rob de Wijk. © Foto: Jörgen Caris
Column

Sinds een computervirus delen van de Rotterdamse haven heeft platgelegd lees je de fascinerende reconstructie van de Washington Post van de Russische hacks tijdens de Amerikaanse verkiezingen met andere ogen. De Amerikanen bleken veel te weten, met inbegrip van de betrokkenheid van de Russische president zelf. 

Poetin zou hoogst persoonlijk de opdracht tot het inbreken in de computers van de democratische partij hebben gegeven om Hillary Clinton te beschadigen en Trump aan de macht te brengen. Inlichtingendiensten vreesden zelfs voor een complete meltdown van het elektronische stemsysteem. Onthullend is de wijze waarop president Obama tijdens een topontmoeting in China Poetin toebeet dat hij wist waarmee hij bezig was, hiermee moest stoppen of dat hij anders maatregelen zou nemen. Poetin’s antwoord lag voor de hand: “Heb je bewijs”?

Lees verder na de advertentie

Maar het meest opmerkelijk zijn de maatregelen die vanaf augustus vorig jaar werden bedacht om Rusland te straffen. Zo werd overwogen om Russische infrastructuur en Kaspersky Lab plat te leggen, een veiligheidsbedrijf in Moskou. Dat laatste werd van de hand gewezen toen bleek dat Europeanen en Amerikanen zelf gebruik maken van hun software. Andere acties waren het opleggen van sancties aan Poetin en zijn entourage en het vrijgeven van financiële gegevens. Doel was om hen in verlegenheid te brengen. Dat is niet zo ingewikkeld, gegeven de verdenking van corruptie tot in de hoogste regionen.

Digitale bommen

Toch bleek het aantal mogelijkheden om te vergelden technisch beperkt. In het diepste geheim werd daarop een projectgroep van NSA, CIA en het U.S. Cyber Command opgericht om nieuwe cyberwapens te ontwikkelen. Het besluit dit project door te zetten werd aan Trump overgelaten. Het meest vergaande voorstel waren implants of digitale bommen waarmee in theorie de Russische economie die op digitale infrastructuren draait, kan worden vernietigd.

Het zou mij niet verbazen als Rusland en de VS al digitale bommen hebben

Die implants zouden in het geheim worden geplaatst en slapende blijven tot het moment van vergelding. Ik neem aan dat meerdere landen, inclusief Rusland, dit soort digitale bommen willen ontwikkelen om deze tijdens een escalerend conflict tot ontploffing brengen.

Dit soort digitale oorlogvoering kent precedenten, zoals het Stuxnet-virus waarmee naar verluidt de Amerikaanse en Israëlische inlichtingendiensten tot 2010 het Iraanse atoomprogramma wisten te ontregelen.

Van meer recente datum is het tijdelijk platleggen van het Noord-Koreaanse internet als vergelding voor de inbraak van dat land in de computers van Sony. Maar dit is kinderspel bij het opblazen van de hele digitale infrastructuur.

Precies daar zat Obama’s dilemma. Als een vergelding wordt uitgevoerd moet sprake zijn van proportionaliteit: de vergelding moet in relatie staan tot de ernst van de aanval. Het hacken van computers van de Democratische Partij kan niet vergolden worden met de sloop van de Russische economie. Gebeurt dat toch, dan is sprake van een oorlogsverklaring die naar een kernwapenoorlog kan escaleren. Alleen al het vinden van implants kan als oorlogsverklaring worden gezien.

Dus bleef het bij het uitzetten van Russische diplomaten en het sluiten van Russische faciliteiten in Amerika die onderdeel van een spionagenetwerk zouden zijn. Maar het zou mij niet verbazen als Amerikaanse of Russische implants zelfs al bestaan.

Lees ook: 'Verplicht cruciale bedrijven tot ICT-check'.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie
Het zou mij niet verbazen als Rusland en de VS al digitale bommen hebben

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.