null

OpinieZwangerschapsafbreking

Die vijf dagen bedenktijd bij abortus blijven hard nodig voor een zorgvuldige keuze

Beeld Trouw

D66 gaat voorbij aan de praktijk bij het maken van een keuze over abortus, met het wetsvoorstel om de bedenktijd af te schaffen. Een op de zes vrouwen twijfelt en een gesprek met de huisarts helpt om een passende keuze te maken, zeggen Edward Groenenboom (huisarts te Sommelsdijk) en Aart van Wolfswinkel (huisarts te Hellevoetsluis).

Nu al dient D66 wederom een wet in om de vijf ­dagen bedenktijd uit de Wet afbreking zwangerschap (Wafz) te schrappen (Trouw, 20 april). Door dat voorstel komt de hulpverlening bij een abortusverzoek onterecht onder druk te staan. Tijd is onmisbaar om te komen tot een zorgvuldige keuze bij onbedoelde zwangerschap. Dat merken we in de spreekkamer.

De huisarts heeft een belangrijke rol bij een abortusverzoek: twee derde van alle abortussen vindt plaats na een verwijzing door de huisarts. De patiënt kent de huisarts. Juist deze persoonlijke relatie maakt de arts geschikt als counselor in een situatie die voor een vrouw zeer verwarrend en overrompelend kan zijn. Veelal ziet de huisarts haar kort na de positieve zwangerschapstest. Een emotioneel geladen consult; vaak is sprake van een zekere ambivalentie. Op zo’n moment wil je als arts nabij zijn, tijd nemen en aandacht geven. Ruimte bieden aan de vrouw om haar eigen keuze te maken.

Afbreuk aan zorgvuldigheid

Afschaffing van de beraadtermijn zou dat proces frustreren. Ook doet het afbreuk aan de noodzakelijke zorgvuldigheid, waarmee wij als huisartsen te werk moeten gaan. In de Leidraad Onbedoelde Zwangerschap van onder andere het Nederlands Huisartsen Genootschap staat: “Het is belangrijk om de vrouw zo zorgvuldig mogelijk te begeleiden

in het keuzeproces omtrent de onbedoelde zwangerschap”. Ook adviseert de leidraad “altijd te checken of de vrouw zeker is van haar besluit en of dit besluit weloverwogen genomen is”. Een op de zes vrouwen twijfelt over haar keuze, blijkt uit onderzoek. Daarom moet er tijd en gelegenheid zijn om aandacht te geven aan de sociale context, de aard van de nood van de vrouw, de rol van de partner en alternatieven.

De beraadtermijn geeft de huisarts een wettelijk kader om op deze vragen in te gaan. Twee derde van de respondenten bij de evaluatie van de Wafz uit 2020 bevestigt de stelling dat de beraadtermijn een impulsieve beslissing voorkomt.

Frappant is de magere onderbouwing van het voorstel tot afschaffing van de bedenktermijn. De respons op de enquêtes van deze wetsevaluatie in 2020 was, met name onder huisartsen en vrouwen, beperkt. Dat maakt voorzichtig. Dat geldt ook ten aanzien van de onderbouwing dat de beraadtermijn een sta-in-de-weg zou zijn voor bijvoorbeeld medicamenteuze zwangerschapsafbreking bij negen weken. Uitvoerige cijfers ­ontbreken, voor zover ons bekend. Het kan niet zo zijn dat op basis van deze data een zorgvuldigheidswaarborg voor een groep van enkele tienduizenden vrouwen die jaarlijks onbedoeld zwanger raakt, wordt weggenomen.

Tot slot doet afschaffing van de bedenktermijn afbreuk aan de bescherming die het ongeboren leven verdient. De Wafz (1984) beoogde een balans te vinden tussen de rechtsbescherming van ongeboren menselijk leven en het recht van de vrouw op afbreking van haar ongewenste zwangerschap.

Precaire balans

Een van de redenen om te voorkomen dat beginnend leven overhaast en ondoordacht zou worden afgebroken was de instelling van een beraadtermijn. Bij afschaffing daarvan slaat deze precaire balans door in de richting van de mogelijkheid tot afbreking ten koste van de bescherming van ongeboren leven. Een stap in de verkeerde richting. Keuzevrijheid en zelfbeschikking komen juist extra tot hun recht na goede voorlichting en afweging van argumenten, waarbij ook ruimte is voor alternatieven.

De stelling van D66-Kamerlid Rob Jetten bij het wetsvoorstel dat ‘vrouwen samen met hun arts heel goed zelf en zorgvuldig kunnen inschatten hoeveel bedenktijd zij nodig hebben’, vinden we onvoldoende onderbouwd. Het siert de politiek niet om op ideologische gronden de bedenktermijn af te schaffen. In de spreekkamer ervaren we hoe deze tijd van bezinning helpt te komen tot een weloverwogen keuze.

Lees ook:

D66 dient wet in om bedenktijd bij abortus te schrappen

D66 wil snel werk maken van een wetsvoorstel om de verplichte bedenktijd van vijf dagen voordat een vrouw een abortus mag ondergaan, te schrappen.

Hoop op minder ongeplande zwangerschappen na terugkeer pil in basispakket

Kosten voor voorbehoedsmiddelen mogen geen drempel opwerpen voor gebruik. Daarom is het kenniscentrum seksualiteit Rutgers blij dat de Tweede Kamer de anticonceptie wil gaan vergoeden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden