null Beeld
Beeld

ColumnJamal Ouariachi

Die arme Hugo de Jonge moet alleskunner zijn, zijn chef Mark Rutte hoeft alleen de eindverantwoordelijkheid op zich te nemen

Is Hugo de Jonge al opgestapt? Er ­zitten enkele dagen tussen het schrijven en de publicatie van deze column, en in onze roerige tijden is niets zeker. Ik hoop het eigenlijk niet. De Jonge mag dan de ene fout na de andere maken, ik betwijfel of er op dit moment iemand in Den Haag rondloopt die het beter zou doen. Want wat verwachten we ­eigenlijk van een minister van volksgezondheid, welzijn en sport?

Dat hij grondig inzicht heeft in de structuur en werking van de gezondheidszorg. Dat hij als een microbioloog begrijpt hoe een virus werkt. Dat hij de bedrijfskundige kanten van de farmaceutische industrie doorgrondt. Dat hij kan onderhandelen. Dat hij over economische kennis beschikt. Dat hij tegen extreme stress bestand is. Dat hij in voldoende mate jurist is om de wetgeving op zijn beleidsterrein te kunnen begrijpen. Dat hij energiek en retorisch begaafd genoeg is om regelmatig op te treden tijdens urenlange debatten met de Tweede Kamer. En dat hij alles van databeveiliging en privacywetgeving weet. Natuurlijk heeft een minister daar ambtenaren en adviseurs voor, maar om adviezen te kunnen afwegen, moet je ze wel kunnen begrijpen.

We hoeven geen medelijden te hebben met De Jonge, maar het is voor onszelf misschien wel goed stil te staan bij wat we vragen van een minister: superman te zijn.

Tegelijkertijd lees je met een zekere ­regelmaat de klacht dat politici te hoog zijn opgeleid. Deze zogeheten diplomademocratie zou ongewenst zijn, omdat de bevolking daarin niet voldoende wordt gerepresenteerd. Dus een politicus moet én over enorme hoeveelheden kennis en kwaliteiten beschikken, én niet al te hoog opgeleid zijn?

Totale kolder. De politicus die dezer ­dagen gezien wordt als de ideale volksvertegenwoordiger, is de hoogopgeleide Pieter Omtzigt – gepromoveerd in de econometrie.

We stellen volstrekt onhaalbare eisen aan onze politici

Maar ook als we opleidingsniveau buiten beschouwing laten, zijn de eisen die we aan politici stellen, volstrekt onhaalbaar.

Arme Hugo de Jonge. Zijn chef, historicus Mark Rutte, heeft het beter bekeken. Als minister van algemene zaken is hij een allrounder. In een maatschappij van specialisten is de allrounder een welkome gast. Zet de tv maar eens aan. Daar heb je ze. De chemicus die aan de talkshowtafel kan meepraten over #MeToo en Black Lives Matter. De schrijver die tevens voetbalanalist is. De zanger die zijn zegje doet over het investeringsverdrag tussen de EU en China.

Misschien is dit een sleutel tot het begrijpen van Rutte’s onverwoestbare populariteit. Hij kan nooit op beleidsterrein-specifieke kennis gepakt worden, maar hij neemt wel altijd de eindverantwoordelijkheid op zich. Bij Rutte betekent dat niets, het zijn slechts woorden: ‘Ik neem de volledige verantwoordelijkheid op me’. Verantwoordelijkheid zonder gevolgen, ja. Pontius Pilatus toont zijn schoongewassen handen aan het volk – en wordt herkozen.

Jamal Ouariachi is schrijver. Behalve­­ romans en verhalen schrijft hij onder meer recensies en columns. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden