Commentaar Stikstof

Deze stikstofcrisis dwingt tot kiezen

Een onbezorgd zomerreces zit er dit jaar niet in voor de ministers Carola Schouten (Landbouw), Cora van Nieuwenhuizen (Verkeer) en Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken). Zij moeten in een crisisteam zoeken naar oplossingen voor de stop die na het stikstofvonnis dreigt voor allerlei bouw- en infrastructuurprojecten naast natuurgebieden. Ook is er een speciale commissie ingesteld om binnen twee maanden met een advies te komen.

Want de tijd dringt, de problemen zijn enorm. De woningbouw bij natuurgebieden is opeens onzeker ­geworden, net als de uitbreiding van veel boerenbedrijven. De opening van vliegveld Lelystad dreigt nog verder achter de horizon te verdwijnen en op de voormalige vliegbasis van Twente kan niet worden gebouwd. Delfzijl, dat dolgraag een industrieparkje wil ontwikkelen met windmolens, kan daar voorlopig naar fluiten en de plannen voor de verbreding van de overvolle snelwegen rond Utrecht (A27, A12) gaan de ijskast in.

Soms is een pas op de plaats onvermijdelijk

Het is allemaal het gevolg van het vernietigend oordeel van de Raad van State, eind mei, over de manier waarop de overheid sinds 2015 de extra stikstofuitstoot van al deze economische activiteiten nabij natuurgebieden wil compenseren. Die aanpak, het Programma Aanpak Stikstof (PAS), is niet bewezen effectief en dus in strijd met Europese regels. Dat had Den Haag destijds best kunnen weten. Er waren genoeg kritische stemmen, die waarschuwden tegen de politiek bejubelde technische oplossingen om stikstof te reduceren en ­natuur te herstellen. Zoals de inzet van luchtwassers op veestallen. Of het afplaggen van vergraste heidevelden.

Toch is besloten het belang van de natuur te plooien naar dat van de economie, met instemming van een meerderheid van de Tweede Kamer. Maar in een dichtbevolkt land, waar iedere vierkante meter grond een ­bestemming heeft en waar natuur en biodiversiteit vragen om strikte bescherming, is soms een pas op de plaats onvermijdelijk.

Welke juridische oplossing het kabinet ook verzint, om bijvoorbeeld de woningbouw vlot te trekken, voorop moet staan dat keuzes onvermijdelijk zijn. Dat biedt ook kansen om in te haken op ontwikkelingen die ­milieu en klimaat bedreigen en die veel mensen terecht bezighouden. Bijvoorbeeld over de groei van de luchtvaart, de openstelling van Lelystad of de grote rol van de intensieve veehouderij in Nederland. Deze bedrijven zijn niet alleen een enorme bron van stikstof, hun ­milieu-impact (mest) is ook anderszins enorm. In ieder geval is hun praktijk lastig te rijmen met de kringlooplandbouw die het kabinet voorstaat. In die zin biedt het pak slaag dat de Raad van State nu heeft uitgedeeld, ook veel kansen voor natuur en een betere toekomst.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden