ColumnStevo Akkerman

Deze regering zwijgt te graag, en als ze spreekt is het niet altijd de waarheid

We kunnen het hebben over democratie en rechtsstaat, grote woorden, belangrijke woorden, maar we kunnen ook gewoon beginnen met Ricardo (13). Zijn moeder is een van de ouders die werden getroffen door het toeslagenschandaal bij de Belastingdienst, en dit zijn fragmenten uit zijn relaas. “Toen verloren we het huis. Mam werd erg ziek. We gingen wonen bij m’n tante, en toen bij m’n oma. Veel spullen gingen naar een opslagruimte. Maar omdat mam geen uitkering meer had, kon ze het niet meer betalen. Ik ben daar heel veel spullen aan verloren. En toen raakte ik mijn hond kwijt. Vanaf toen raakte ik depressief. Ik zag het punt van het leven niet meer. En toen kreeg ik zelfmoordneigingen. Mam werd extreem ziek. Zien hoe m’n moeder in zo een staat is en dan niks kunnen doen om te helpen. Dan voel ik me eigenlijk als een soort verspilling van leven en ruimte.”

Deze korte zinnen vol verdriet maken deel uit van een brief die het ‘ouderpanel’ van gedupeerden aan staatssecretaris Van Huffelen heeft gestuurd. Ze vormen ook de basis van de gedrevenheid en vasthoudendheid van de parlementariërs Pieter Omtzigt (CDA) en Renske Leijten (SP) in deze affaire. Zij kennen de verhalen en dossiers van de mensen die vermalen werden door de Belastingdienst en ze weten – ook dankzij Trouw en ‘RTL Nieuws’ – dat elke verklaring van het ministerie van financiën een rookgordijn kan zijn. Steeds weer probeert de bureaucratie hen op het verkeerde been te zetten.

Het kleinste lettertype ooit

Woensdagochtend vierden Leijten en Omtzigt nog met getroffen ouders dat er een deal gesloten was, waardoor een genegeerde categorie slachtoffers (ten onrechte aangemerkt als ‘opzet/grove schuld’) alsnog compensatie zal ontvangen. Omtzigt kreeg het even te kwaad, dat was mooi om te zien. Maar ’s avonds lagen de kaarten alweer totaal anders. In debat met Van Huffelen, die zich geen enkele illusies meer zal maken over de dienst waarvoor ze verantwoordelijk is, ontploften Omtzigt en Leijten.

De Belastingdienst blijkt een notitie over de ‘grove schuld’-gevallen verborgen te hebben gehouden voor de commissie-Donner, zodat deze mensen buiten eerdere herstelregelingen vielen. En het parlement wist van niets. De feiten lagen verstopt in ‘Bijlage notitie 5 november’, gedrukt ‘in het kleinste lettertype ooit gebruikt in een Kamerbrief’, aldus Omtzigt. “Ik kan wel wat anders gaan doen”, riep hij. Leijten verzuchtte: “We kunnen niet rechtzetten wat fout gaat. Laat maar.” Ze zullen niet opgeven, maar hun moedeloosheid sprak boekdelen.

Kamervoorzitter Arib zal de zaak opnemen met premier Rutte, want dit raakt het informatierecht van de Kamer, vastgelegd in artikel 68 van de Grondwet. Ze mag wel een lijstje meenemen, het is niet alleen bij de toeslagenaffaire dat de volksvertegenwoordiging het bos in werd gestuurd. En dus het volk. Deze regering zwijgt te graag, zoals elke regering wellicht, en als ze spreekt is het niet altijd de waarheid. De burgers hebben rechten, maar vraag niet in welke lettergrootte ze geschreven zijn.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden