OpinieLockdown

Deze lockdown kost ook levens

Bij de discussie rondom de lockdown wordt een dilemma blootgelegd waarbij gekozen moet worden tussen gezondheid  of een sterke economie. Die tegenstelling is een valse, betoogt crisisverpleegkundige en epidemioloog Bauke Koekkoek. ‘We ontkomen niet aan harde keuzes.’

Na twee weken verplicht thuis zitten, afstand houden en hopen dat de ic-afdelingen de aanwas van coronapatiënten aankunnen, wordt het dilemma steeds groter. Aan de ene kant burgers met zorgen over zichzelf en hun naasten, en zorgprofessionals die de akelige dood van velen meemaken. Aan de andere kant koele rekenaars die de economie belangrijker vinden dan mensenlevens, en buitenlandse politici die vinden dat de ‘show must go on’. Vanzelfsprekend ligt de sympathie bij de eerste groep.

Maar de tegenstelling is een valse: een gezonde economie redt meer levens en levensjaren dan een virus kan nemen. Andere levens en jaren: van kinderen, jongeren en volwassenen. Maar zeker ook van ouderen, mensen met een chronische ziekte of handicap, mensen met weinig geld of beperkte sociale steun. Wie geen werk heeft, is armer. Wie arm is leeft korter, heeft een slechtere gezondheid en maakt meer gebruik van zorg en andere voorzieningen. En dan hebben we nog niets gezegd over de sociale effecten en over de publieke voorzieningen.

Nauwelijks een euro belastinggeld binnen

De overheid geeft nu miljarden extra uit om maatschappelijke sectoren gaande te houden. Ondertussen komt uit die sectoren nauwelijks een euro belastinggeld binnen. Dubbel verlies. Nu vallen de hardste klappen bij zzp’ers en in het midden- en klein bedrijf, straks ook bij bedrijven met meer marge. Nu lopen de salarissen van docenten, ambtenaren, jeugdhulpverleners, agenten, rechters en anderen nog door. Maar als de bodem van de schatkist in beeld komt, zal er worden bezuinigd. Niet zoals we dat gewend zijn, namelijk met minder groei, maar écht bezuinigd.

Wat betekent dat? Klassen van veertig kinderen. Gezinsvoogden met veertig gezinnen onder hun hoede waarin kinderen mishandeld en misbruikt worden. Gehandicapteninstellingen met één begeleidster op veertig mensen. Eén politiewagen voor veertig wijken. Eén brandweerkazerne voor veertig gemeenten. Veertig zaken per dag voor de rechter. En minder ic-bedden, minder geld voor onderzoek naar nieuwe virussen, nog minder mondkapjes en testkits op voorraad.

Geen totale lockdown

Het beleid van onze overheid is wijs geweest: geen totale lockdown, geen uitlevering van zeventien miljoen Nederlanders aan het redden van de levens van een kleine, kwetsbare groep. Maar zelfs deze intelligente lockdown is niet lang vol te houden: de financiële en sociale schade is enorm. Nog los van de armoedeval van individuen en de onbetaalbaarheid van publieke voorzieningen: het leven in gezelschappen en verenigingen loopt groot gevaar. Als we Nederland te lang binnen houden, is er straks buiten niets meer te doen.

Het is akelig: kool en geit kan niet. De levens die we nu redden gaan we straks dubbel en dwars verliezen. Nee, we weten niet hoeveel en welke mensen dood gaan als we nu de teugels laten vieren. Nee, we weten evenmin welke mensen dood zullen gaan wanneer deze situatie nog een paar maanden voortduurt. Maar de kans dat op lange termijn iedereen geraakt wordt, is levensgroot. Van in weelde maar te vroeg geboren baby’s tot in armoede levende vitale ouderen en iedereen daartussen. En er komt geen hulp uit het buitenland zoals na de Tweede Wereldoorlog, de hele wereld ligt plat.

Kiezen in de zorg

Al decennia praten we over ‘kiezen in de zorg’ maar dat doen we nauwelijks. Een gewonnen levensjaar mag in normale tijden maximaal 80.000 euro zorggeld kosten, vinden we. Nu kost zo’n gewonnen jaar gerust tien miljoen euro samenlevingsgeld. Over een jaar nog eens vijf miljoen euro gedorven belastinggeld en op termijn zijn de sociale kosten niet eens uit te drukken. Nogmaals: de tegenstelling tussen gezondheid en geld is een valse. We ontkomen niet aan harde keuzes. Ik wens onze regering wijsheid bij het afwegen van individueel versus collectief, kort versus lang en andere tegenstrijdige belangen.

Lees ook:

Met een verlenging van de ‘intelligente lockdown’ wil het kabinet op weg naar een anderhalve metereconomi

Het kabinet gaat zijn koers niet drastisch wijzigen. Ook na 6 april zijn scholen, restaurants, cafés, musea en culturele instellingen gesloten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden