Column Naema Tahir

Denk nog even goed na over de afschaffing van de onderwijsvrijheid

Het debat dat ik afgelopen maandag modereerde, tussen VVD-voorman Klaas Dijkhoff en CU-voorman Gert-Jan Segers, ging over artikel 23 van de Grondwet. Dit grondrecht garandeert onderwijsvrijheid: wil je als privépartij een bijzondere school oprichten, bijvoorbeeld een school op christelijke grondslag, dan kun je op overheidssteun rekenen – zoals openbare scholen daar ook op kunnen rekenen.

Zoals u vast vaak genoeg leest in deze krant, is er maatschappelijke en politieke reuring om onze onderwijsvrijheid. Steeds vaker worden vraagtekens gezet bij artikel 23. Kan iedere school zomaar rekenen op de bescherming ervan? De laatste tijd wordt deze vraag vooral gesteld vanwege de kwestie rond het Cornelius Haga Lyceum Amsterdam, ook wel de Haga saga genoemd (Trouw, 22 september). Het Haga Lyceum, een islamitische middelbare school, is onlangs door minister Slob aangezegd het bestuur weg te sturen. Zo niet, dan gaat de geldkraan dicht. Reden? Er zou sprake zijn van salafistische invloeden op de school en er zijn signalen dat de schoolleiding contacten onderhoudt met jihadisten.

Vaak wordt dit soort voorvallen aangehaald om artikel 23 weer ter discussie te stellen. Scholen, zoals het Haga Lyceum, zouden de vrijheid misbruiken en dat mag niet. Ik was die mening ook toegedaan. Maar tijdens het debat dat ik afgelopen maandag modereerde, begon ik anders te denken.

Gelijkheidsgebod

Segers verdedigde artikel 23 met het argument dat ouders de vrijheid moeten hebben om zelf een school voor hun kind te kiezen. Bijvoorbeeld: wie christelijk is, moet de vrijheid hebben zijn kind naar een christelijke school te sturen. Exact hetzelfde geldt voor moslims, die hun kinderen islamitisch gevormd willen zien worden op een school. Het gelijkheidsgebod (artikel 1 van de Grondwet) eist dat we deze mensen niet anders behandelen dan christenen en anderen die hun kinderen op een bijzondere school (zoals Dalton, Montessori, Vrijeschool) doen. Dat is een goede rechtvaardiging voor islamitische scholen.

Nu zijn er veel mensen, ook maandagavond in de zaal, die precies voor deze scholen een uitzondering willen maken, of desnoods artikel 23 willen afschaffen om sluiting van islamitische scholen mogelijk te maken. Deze mensen zeggen dat de kinderen op die scholen een negatief beeld krijgen van de Westerse samenleving in het algemeen en de Nederlandse in het bijzonder. Dat ze er worden aangezet tot discriminatie en haat. En dat ze, als klap op de vuurpijl, ook nog warm worden gemaakt voor de jihad. Dat alles bevordert, zacht uitgedrukt, de integratie niet. En daarom moeten die scholen dicht.

Controle

Zelfs als dit alles zou kloppen (quod non!), rechtvaardigt dat dan sluiting en eventueel zelfs de afschaffing van artikel 23? In Frankrijk – ofschoon 20 procent van de kinderen naar een privéschool gaat, meestal katholiek – bestaat er geen onderwijsvrijheid, zoals in Nederland. De meesten gaan naar het seculiere staatsonderwijs, ook de meeste in Frankrijk levende moslims. Is het integratieprobleem daar minder groot? Ik geloof het niet.

Het grote voordeel van uit belastinggeld gefinancierde scholen, is dat de onderwijsinspectie ze goed kan controleren. Bestaan ze niet, dan krijgen de kinderen hun religieuze vorming elders, op een manier die veel minder goed in de gaten kan worden gehouden.

Misschien toch nog even nadenken voordat we de stap nemen een grondwetsartikel af te schaffen dat verder prima werkt.

Naema Tahir is jurist en schrijver. Voor Trouw schrijft ze om de week een column. Lees ze hier terug.

Lees ook:
De Haga-saga: een reconstructie 

 Dat Den Haag nu lijnrecht tegenover het Haga staat in een gevechtsmodus die Atasoy omschrijft als ‘dirty boxing’, is de escalatie van een jarenlang conflict. Een reconstructie in vijf bedrijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden