null Beeld
Beeld

ColumnBart Zuidervaart

Den Haag, laat de lokale verkiezingen met rust

Bart Zuidervaart

Over exact vier weken zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen, maar of we straks kunnen spreken van een feest van de lokale democratie valt sterk te betwijfelen. De voortekenen stemmen somber.

SP-leider Lilian Marijnissen sprak eind januari de leden toe op een digitale partijraad. Het werd een ouderwetse aanval op de liberale koers van de laatste kabinetten, op de ‘jarenlange Rutte-politiek’, op het vermarkten van de woningen, het ‘spekken van de superrijken’ en het ‘uithollen van de publieke sector’.

Tot zover geen verrassingen. Maar Marijnissen zei ook, verwijzend naar de raadsverkiezingen van 16 maart: “Dat wordt natuurlijk het eerste grote moment om af te rekenen met wat we tot nu toe zagen van het kabinet-Rutte IV.”

Er is een onbedwingbare neiging van landelijke politici om de lokale verkiezingen te hinderen. Het is van alle tijden, maar daarom niet minder kwalijk. Waarom de SP dit doet, laat zich raden. Het is een ideale afleidingstactiek van de problemen in eigen huis, waar het ene na het andere kritische lid wordt geroyeerd. In Rotterdam is inmiddels een alternatieve socialistische partij opgestaan en moet de SP vrezen voor haar plek in de raad. Een pijnlijke affaire.

Overschaduwen met voorspelbare retoriek

Je zou zo graag willen dat de kopstukken in Den Haag hun partijgenoten in het land met rust laten en niet overschaduwen met voorspelbare retoriek. Ik moest dit weekend aan die toespraak van Marijnissen denken toen Sigrid Kaag en Jesse Klaver met veel aplomb verkondigden dat hun D66 en GroenLinks na de raadsverkiezingen nergens zullen besturen met PVV of Forum voor Democratie. Bovendien riepen ze andere partijen op dit voorbeeld te volgen. VVD en CDA deden dat nog diezelfde dag, wel met iets meer oog voor de juiste verhoudingen. Het is uiteindelijk aan de lokale CDA-afdelingen om hierover te besluiten, zei Wopke Hoekstra.

De kans dat D66 of GroenLinks ergens in gemeente in een college stappen met PVV of FvD was voor die toespraken al nul. Nu worden lokale kandidaat-raadsleden gedwongen zich uit te spreken over met wie zij wel of niet in een bestuur willen zitten. En we moeten vrezen voor een slotdebat op de landelijke tv, de avond voor de verkiezingen, waarin de partijleiders in Den Haag een hypotheek leggen op de lokale collegevorming.

De voormalige voorzitter van de SP, Ron Meyer, zei maandag op NPO Radio 1 terecht dat de kiezer ‘niet volkomen onnozel’ is en de uitlatingen door D66 en GroenLinks helemaal niet nodig heeft om te weten dat besturen met radicaal rechts uitgesloten is. Voer campagne op de inhoud, riep Meyer nog.

Geheel afzijdig houden

Want er is zoveel om de komende weken lokaal over te twisten: de jeugdzorg, het coffeeshopbeleid, bestrijding van armoede, opvang van vluchtelingen, het woningtekort, bereikbaarheid van de regio, windmolens, parkeerbeleid.

De landelijke leiders doen er verstandig aan zich de komende week geheel afzijdig te houden en de duizenden kandidaat-raadsleden vooral hun eigen campagne te laten voeren. Tenzij ze willen dat de lokale partijen als geheel nog groter worden dan ze al zijn. Dat kan natuurlijk ook.

Bart Zuidervaart is chef van de redactie politiek. Hij schrijft wekelijks een column.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden