ColumnJames Kennedy

Democraten willen gewoon een kandidaat die Trump kan verslaan

Kan Joe Biden van Donald Trump winnen bij de presidentsverkiezingen in november? Veel Nederlanders die mij die vraag stellen twijfelen. Hoewel ze bijna allemaal hopen dat Trump zal verliezen, kennen ze hem en zijn campagne een politieke genialiteit toe waardoor ze vrezen dat hij toch zal winnen. Tegen alle verwachtingen won hij in 2016 en hij zal het vast nog een keer doen.

Niemand weet wat er zal gebeuren. De opkomst van het Covid-19-virus lijkt niet gunstig voor Donald Trump. Zijn regering was niet voorbereid op de uitbraak en zijn bevel om veel Europeanen niet langer toe te staan om naar de VS te reizen laat zien dat hij de greep aan het verliezen is. Peilingen geven aan dat Amerikanen in zo’n crisis meer vertrouwen stellen in Biden dan in Trump om ontwikkelingen in goede banen te leiden. De beursval van de afgelopen dagen is uiteraard ook niet gunstig voor de president.

Daarnaast lijken de Democraten zich ook te herpakken en te verenigen rond de gezamenlijke ambitie om Trump te verslaan. Wat een paar weken geleden nog niet duidelijk was, is nu helder. Ze denken dat Biden de enige kandidaat is die dit voor elkaar kan krijgen. Waarom zou Bernie Sanders dit niet kunnen doen? De voorkeur van de meeste Nederlanders lijkt naar hem uit te gaan en ook Democraten die buiten Amerika wonen lijken hem te verkiezen. Maar de Amerikanen in het buitenland zijn linkser dan in Amerika zelf.

De aanname is dat Sanders te links en te socialistisch is voor de Verenigde Staten. Het zou inderdaad een novum in de Amerikaanse geschiedenis zijn om een socialist te verkiezen tot president. Maar de notie dat Sanders te links is voor de Democraten is ook overtrokken. De meeste Democraten hebben weinig bezwaren tegen zijn standpunten. Journalist Bill Schneider laat zien dat andere Democraten ook voorstander zijn van een medisch bestel dat door de overheid wordt betaald (net als nu al het geval is voor Amerikaanse senioren). Zij willen ook dat universitair onderwijs gratis wordt en dat er veel meer gedaan wordt aan klimaatverandering. Dit zijn allemaal speerpunten van Sanders. Heel gematigd of conservatief zijn de Democraten doorgaans niet. Ze willen gewoon een kandidaat die Trump kan verslaan.

Sanders blijkt niet het stemmenkanon dat men had verwacht

Democraten vrezen niet alleen dat Sanders het als socialistische boeman moeilijk zal krijgen in de strijd tegen Trump. Maar Sanders blijkt ook niet het stemmenkanon te zijn dat men had verwacht.

Sanders claimde altijd dat hij nieuwe kiezers kon trekken, kiezers die vervreemd waren van de politiek. Maar in 2020 krijgt hij stelselmatig minder stemmen dan in 2016. In de eerste voorverkiezingen kreeg hij niet meer dan een kwart van de stemmen. Dat lag misschien ook aan de kandidatuur van Elizabeth Warren, die met hem op de linkse kiezer jaagde. Zij heeft zich inmiddels teruggetrokken.

Maar New York Times journalist Michelle Cottle gaf deze week een andere verklaring: Sanders werd in 2016 zo groot omdat er destijds veel anti-Hillary Clinton stemmers waren. Nu Clinton niet meedoet blijven deze kiezers thuis, waardoor Sanders minder goed presteert. Een belangrijk deel van zijn aanhang in 2016 was eerder tégen een andere kandidaat dan vóór hem.

Wat zich nu lijkt te af te tekenen is een betrekkelijk verenigde Democratische partij, die heeft gekozen voor een gematigde en aardige kandidaat.

Die laatste kwaliteit mag je niet onderschatten, volgens Robert Samuelson, journalist bij de Washington Post; Amerikanen hebben bijna altijd gekozen voor de kandidaat die zij sympathieker vonden (met uitzondering van Nixon). Biden kan op sympathie rekenen; als kandidaat die zelf twee kinderen heeft verloren, staat hij te boek als iemand die het leed van anderen aanvoelt en wil verzachten. Biden heeft een hogere gunfactor dan andere Amerikaanse politici.

Het kan natuurlijk verkeren. Er zijn geen ijzeren wetten in de politiek die niet gebroken kunnen worden. Maar dat de Democraten lijken te kiezen voor een ervaren politicus van het midden is een verstandige keuze in een tijd van polarisatie.

James Kennedy

James Kennedy is een Amerikaanse historicus en decaan van het University College Utrecht. In Trouw geeft hij  om de week zijn visie op de Nederlandse samenleving.  Lees hier meer columns van James Kennedy.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden