Commentaar

Dekker's pleidooi voor genoegdoening ten koste van belangen gedetineerde overtuigt geenszins

Beeld ANP

Een straf opleggen aan een veroordeelde, de toepassing van die straf en de begeleiding van de veroordeelde naar verantwoorde re-integratie in de samenleving, vergen altijd en overal een precaire balans. 

Net zoals er nabestaanden en slachtoffers van een misdrijf zijn en advocaten en reclasseringsambtenaren, die het als hun primaire taak zien van de veroordeelde crimineel (weer) een verantwoordelijke burger in de samenleving te maken. De eerste groep legt logischerwijs de nadruk op het wraakaspect van straftoepassing, de andere op het beter maken van de veroordeelde, om hem of haar weer de samenleving in te begeleiden.

Ook in de politiek bestaat die scheiding. Grofweg zullen politiek meer progressief georiënteerde mensen zich aan de kant van de advocatuur en reclassering scharen en meer conservatief georiënteerden het wraakaspect benadrukken. De discussie is van alle tijden, maar daarmee bepaald niet irrelevant.

Minister Sander Dekker van rechtsbescherming kiest in zijn jongste voorstellen de kant van de mensen die gevangenisstraf willen bezien in termen van genoegdoening. Het dient veel minder vaak voor te komen dat mensen die veroordeeld zijn tot op zijn minst zes jaar gevangenisstraf, na het uitzitten van twee derde van de straf de gevangenis mogen verlaten.

Heel bont maken

Daar zijn goede argumenten voor. Je moet het in de gevangenis heel bont maken om niet voor vervroegde vrijlating in aanmerking te komen. Voor een minder automatische toepassing van de regel valt veel te zeggen.

Daar staat tegenover dat vervroegde vrijlating niet gelijk staat aan invrijheidstelling. De veroordeelde kent in die periode veel beperkingen en wordt intensief begeleid met het oog op de echte vrijlating. In de discussies wordt deze nuance maar al te gemakkelijk vergeten.

Een andere vraag is of de begeleiding buiten de gevangenis zo lang moet duren. Van twee tot soms tien jaar. Volgens­­ Dekker kan en moet dat korter. Hij gebruikt dat als een van de argumenten om opgelegde straffen ook langer daadwerkelijk uit te voeren.

Recidive

Overtuigende argumenten geeft Dekker niet. Volgens de voorzitter van de Vereniging van Strafrechtadvocaten blijkt uit onderzoek juist dat hoe korter veroordeelden worden begeleid des te groter de kans op recidive is.

De grote vraag is dan ook: waar ligt de kritische grens tussen de absoluut minimaal benodigde tijd voor begeleiding en de nu wellicht te ruime periode.

Op Dekker rust de dure plicht de Kamer op dit punt van overtuigender feiten en onderbouwingen te voorzien. Het kan goed zijn dat de huidige praktijk aan herziening toe is, maar dan wel op grond van meer dan alleen de behoefte strenger te straffen.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Lees hier eerdere commentaren van Trouw.

Lees ook: Langer in de cel betekent minder lang begeleiding
Het kabinet wil dat zware criminelen niet meer na twee derde van hun straf kunnen vrijkomen. De reclassering is kritisch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden