OpinieAbortus

Debat over bedenktijd bij abortus gaat niet over ‘mannen versus vrouwen’

null Beeld
Beeld

Het is weliswaar heel comfortabel om het onderwerp in de sfeer te trekken van een vermeende conflict tussen geprivilegieerde mannen en gemarginaliseerde vrouwen. Maar zo makkelijk kunnen we ons niet van dit schrijnende probleem afmaken, vindt huisarts Gerrit Roorda.

In een discussie waarbij mensen ervoor pleiten het beëindigen van een ongewenste zwangerschap nog makkelijker te maken, wordt vaak ­vlijtig gepolariseerd. Dit is niet constructief.

Illustratief is het betoog van ­Michielsen en Van Oeffelt in deze krant (Opinie, 12 mei). Deze schrijfsters probeerden het probleem van ongewenste zwangerschap en het beëindigen ervan te plaatsen in een door hen ervaren conflict tussen de seksen. In een gepolariseerd wereldbeeld van mannelijk privilege versus onderdrukte vrouwen. Hun redenering is als volgt:

De mannen, geprivilegieerd als ze zijn, bepalen hoeveel rechten gemarginaliseerde groepen hebben én ze willen ‘controle over de baarmoeders’ (sic). Mannen maken zich dan ook nog zorgen of de vrouwen wel een juiste keuze maken bij een ongewenste zwangerschap en dat is aanmatigend, want de vrouwen kunnen dat heus wel.

Framen

Het niet constructief om dit schrijnende onderwerp op deze ­manier te framen. Bovendien doe je geen recht aan het vreselijke ­dilemma waar de betreffende ouders voor staan wanneer je het onderwerp politiseert.

Het mag comfortabel lijken om het probleem in de sfeer te trekken van dit vermeende conflict tussen de geprivilegieerde man en de gemarginaliseerde vrouw. Om alleen maar te praten over rechten, met name die van de vrouw. Maar zo makkelijk kunnen we ons helaas niet van dit pijnlijke probleem afmaken. Was het maar zo.

Het recht van de vrouw om over haar eigen leven te beschikken is slechts een van de vraagstukken bij dit probleem. Veel minder aantrekkelijke aspecten om over na te denken zijn het recht van de vrouw om over het leven van haar kind te beschikken, het recht van het ongeboren kind op leven, de plichten van de vrouw, de plichten en verantwoordelijkheden van de man, en ook de zorgplicht van familie, vrienden, hulpverleners en maatschappij.

Ouders gebaat bij rust

Het is niet de bioloog, antropoloog of jurist die dit probleem van dichtbij ziet, maar de huisarts. In al zijn schrijnende facetten. In de psychische, sociale en economische omstandigheden van de ouders. De huisarts moet de patiënt begeleiden in een keuze uit twee kwaden, en beide ouders zijn daarin meestal dankbaar voor de door de wet geborgde bedenktermijn van vijf dagen. Omdat huisarts noch patiënt deze termijn bepaalt, geeft dit rust: er is geen druk meer gedurende vijf dagen. Sneller beslissen verandert de zaak niet en hoeft dus ook niet. Als er al besloten was, hoeft er niet meer nagedacht te worden. Als er nog twijfel is (en in tegenstelling tot wat de geciteerde dames denken: die is er vaak) kan de tijd benut worden. In de eerste plaats de ouders zijn ­gebaat bij een in alle rust gemaakte keuze waar ze, ook later nog, achter kunnen staan.

Onder anderen Lilianne Ploumen en Corinne Ellemeet, politici opgeleid als historici, en juriste Antina de Jong beweren dat de vrouw die bij de huisarts komt altijd allang een rustig weloverwogen besluit heeft genomen over haar keuze voor abortus. Dat mist elke onderbouwing en de ervaring leert dat dit niet het geval is. Daarbij wijst het feit dat de on­gewenste – meestal onverwachte – zwangerschap bestaat, niet in die richting.

Er is geen probleem

Tot slot: welk probleem denkt men op te lossen met het afschaffen van de bedenktermijn? Is er in Nederland sprake van onvoldoende toegang tot veilige abortus? Van illegale abortus? Vrouwen die er zelf maar mee aan de slag gaan? Nee. Zijn er aanwijzingen dat de bedenktermijn schadelijk is? Nee. Er is geen probleem te ontwaren dat wordt op­gelost met het afschaffen van de ­bedenktermijn.

Tenzij, en ik hoop dat ik ongelijk heb, men hier helemaal niet bekommerd is om het belang van moeder en kind, maar een heel andere agenda heeft. Een agenda die betrekking heeft op ‘mannelijk privilege’, ‘gemarginaliseerde groepen’, feminisme, macht en controle. Veel ­Twitterteksten in dit debat doen het ergste vermoeden.

Lees ook:

Verplichte bedenktijd bij abortus is motie van wantrouwen over de vrouw

Het D66-voorstel om de wettelijke vijf dagen bedenktijd bij abortus af te schaffen, doet eindelijk recht aan de beslissingsbekwaamheid van de vrouw. Het zijn steeds weer mannen die zich zorgen maken of vrouwen wel de juiste keuze maken, stellen Rosanne Michielsen en Minke van Oeffelt.

Die vijf dagen bedenktijd bij abortus blijven hard nodig voor een zorgvuldige keuze

D66 gaat voorbij aan de praktijk bij het maken van een keuze over abortus, met het wetsvoorstel om de bedenktijd af te schaffen. Een op de zes vrouwen twijfelt en een gesprek met de huisarts helpt om een passende keuze te maken, zeggen Edward Groenenboom (huisarts te Sommelsdijk) en Aart van Wolfswinkel (huisarts te Hellevoetsluis).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden