Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Deal van EU met Turkije is grote morele dwaling

Opinie

Farah Karimi en algemeen directeur Oxfam Novib

Vluchteling in het Griekse kamp Idomeni aan de Macedonische grens. © epa

De Europese unie moet onmiddellijk stoppen met het terugsturen van vluchtelingen naar Turkije, vindt Farah Karimi, algemeen directeur Oxfam Novib. Het internationaal recht staat op het spel.

Met de uitzetting van vluchtelingen naar Turkije, waarmee Europa vorige week is begonnen, neemt de EU afscheid van de waarden en normen die zij jarenlang heeft uitgedragen. De zekerheid die onze moderne samenleving sinds de Tweede Wereldoorlog kenmerkt, dat iedereen die vreest voor geweld en vervolging kan rekenen op bescherming en opvang in een ander land, wordt nu ook in Europa belaagd.

Onze politici lijken de essentie van het Vluchtelingenverdrag niet meer te begrijpen. Bij de eerste de beste beproeving van de internationale solidariteit geeft de EU niet thuis. De EU-Turkije-deal, waarvan de uitzettingen de kern vormen, is volgens veel organisaties, inclusief de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR, een inbreuk op het Vluchtelingenverdrag. Want het recht om individueel asiel aan te vragen in Griekenland kan niet worden gegarandeerd en Turkije is volgens VN-richtlijnen geen veilig derde land.

De EU-Turkije-deal heeft niet alleen dramatische gevolgen voor de huidige vluchtelingen. Het grote gevaar is dat hij de bereidheid om de mensenrechten wereldwijd te beschermen, blijvend aantast.

Indringers in Libanon
Mohammed Savout, loco-burgemeester van Bar Elyas, een Libanees stadje bij de Syrische grens, vertelde me onlangs op mijn reis door de regio, hoe de eerste Syrische vluchtelingen in zijn stad als broeders werden ontvangen. Nu, vijf jaar later, zijn er twee keer zo veel vluchtelingen als inwoners in zijn stad, is de last ondraaglijk geworden en zien de inwoners de vluchtelingen eerder als indringers. In Libanon is een op de vijf mensen nu vluchteling.

De rek is eruit bij de bevolking in Libanon en andere buurlanden van Syrië. Om te voorkomen dat ook in deze landen de spanningen tot uitbarsting komen, moeten EU-lidstaten meer investeren in de regio. Niet alleen hulp aan vluchtelingen, maar ook steun aan de dorpen en steden die zo veel vluchtelingen opvangen.

Lees verder na de advertentie

Het sluiten van de grenzen door Europa heeft een dramatisch effect op de regio en brengt honderdduizenden Syriërs verder in gevaar. Ook Turkije heeft zijn grenzen gesloten, nadat Libanon en Jordanië dit eerder al hadden gedaan. Hierdoor kunnen tienduizenden mensen uit het belaagde Aleppo geen kant op, en bij de noordgrens van Jordanië zitten 44.000 Syriërs vast zonder enige hulp of sanitaire voorzieningen. Het is mensen onmogelijk gemaakt het geweld te ontvluchten en dat druist in tegen de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

Nog gevaarlijker routes
De EU-Turkije-deal is een grote morele dwaling. De jarenlange zorgvuldig opgebouwde ontwikkeling en acceptatie van het internationaal recht kan in korte tijd teniet worden gedaan door de precedentwerking van dit beleid. De deal is bovendien onuitvoerbaar. Andere, gevaarlijker routes zullen nu gebruikt worden. De EU moet dan ook onmiddellijk stoppen met het terugsturen van vluchtelingen. Europa moet veilige en legale routes openen voor mensen op de vlucht voor geweld en vervolging, en een goed functionerend en rechtvaardig Europees asielsysteem opzetten.

Recht is niet voor tijden van rust en voorspoed; fundamentele mensenrechten worden van betekenis als onderdrukking, crises en oorlog de menselijkheid aantasten, of het bestaan van mensen bedreigen. Niemand mag die rechten uithollen. Vrede en rust zijn niet vanzelfsprekend, nooit. In tijden van crisis wil iedereen kunnen rekenen op medemenselijkheid en bescherming.

Griekse migranten komen aan in Turkije, nadat zij op Lesbos op de boot waren gezet. © Epa

Deel dit artikel