CommentaarArbeidsmarkt

De ZZP’er leidt te vaak een marginaal bestaan

Het liberale ideaal van het vrije en mooie ondernemerschap en de flexibele arbeidsmarkt heeft zijn grenzen bereikt. Sterker, de grenzen zijn verre overschreden. Gevolg: te veel werknemers met te weinig zekerheid en te veel ondernemers bij gebrek aan alternatieven. Het ondernemerschap uit armoede.

De commissie-Borstlap legde het kabinet gisteren een volkomen terechte conclusie voor: de arbeidsmarkt is uit het lood geslagen en op den duur zou het niet optimaal functioneren van die markt tot welvaartsverlies kunnen leiden. Minister Wouter Koolmees van sociale zaken en werkgelegenheid worstelt al langer met de noodzakelijke hervormingen. Daaraan kan een eind komen als hij verstandig is en de voorstellen van oud-topambtenaar en lid van de Raad van State Hans Borstlap serieus neemt.

Zelfstandigenaftrek

Het ondernemerschap biedt mensen die geen baan kunnen vinden of nergens in aanmerking komen voor een vast arbeidscontract op dit moment nog een aantal grote voordelen. De belangrijkste: de zelfstandigenaftrek van zevenduizend euro op de inkomstenbelasting. 

Dat klinkt aantrekkelijk, maar het beïnvloedt de keuze om zelfstandige zonder personeel te worden op oneigenlijke gronden. Te vaak levert het de zzp’er een marginaal bestaan op, zelfs zonder financiële mogelijkheden zich te verzekeren tegen mogelijke arbeidsongeschiktheid of van een financieel zekere oude dag.

Pech voor de zelfstandige

Dat is niet alleen pech voor de zelfstandige en het hoort ook niet bij het ‘normale’ ondernemersrisico. Het algemeen belang vergt dat mensen die mogelijkheden wel hebben. Het is dan ook niet meer dan verstandig dat Borstlap adviseert daarvoor collectieve regelingen te ontwerpen. Als de zelfstandigenaftrek verdwijnt, maakt dat de keuze voor het ondernemerschap, dan wel het werknemerschap reëler.

De arbeidsmarkt is uit het lood. Dat betekent evenwel ook dat er goede redenen zijn voor werkgevers om niet meer als vanzelfsprekend vaste arbeidscontracten aan te bieden. Er kunnen gegronde redenen zijn voor de werkgever om het vaste arbeidscontract als te knellend te ervaren. Het voorstel van de commissie-Borstlap om (tijdelijk) collectief ontslag mogelijk te maken, is interessant genoeg om verder te verkennen. 

Koudwatervrees

Oppositiepartijen die zich daar gisteren onmiddellijk tegen keerden, hebben echter niet alleen en uitsluitend last van koudwatervrees. Het idee van Borstlap ontslag mogelijk te maken zonder tussenkomst en toetsing van de noodzaak door bijvoorbeeld de rechter of het Uitvoeringsorgaan Werknemersverzekeringen, is wellicht al te radicaal. Feit blijft echter dat de problemen op de arbeidsmarkt van twee kanten dienen te worden aangepakt.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden