ColumnSylvain Ephimenco

De zoete wraak van het dierenrijk

Het dier was even terug in ons midden, lijkt het, en dat moet wel een beetje dankzij de pandemie zijn geweest. Het aantal commentaren van mensen die hun opsluiting met vogelzang hebben opgeleukt, is niet meer te tellen. Vanuit hun krap bemeten balkon of door het smalle dakraam van hun zolder noteerden velen van ons het wonder: je hoorde ze weer tjilpen, piepen en fluiten! Het verkeer dat tot stilstand was gekomen of de vliegtuigen die aan de grond waren genageld, maakten het verschijnsel mogelijk voor talrijke verbouwereerde stedelingen. En dan waren er ook die ontelbare video’s van vossen, reeën of andere viervoeters op de sociale media die heel voorzichtig onze lege straten gingen verkennen. Alsof het dierenrijk al jaren op deze zoete wraak had gezind: de mens trekt zich terug en laat ons weer zijn ruimte innemen.

Dat dit pauzenummer niet meer dan een illusie is, weten we ook wel: na maanden stilte en onbeweeglijkheid zullen de herrie en de furieuze mobiliteit van de mens hun draai hervinden. Maar voor even hebben we een beetje kunnen proeven hoe de wereld die we nooit hebben gekend er ooit uit moet hebben gezien en geklonken. Toen de mens zijn natuurlijke groene omgeving nog niet met stenen, glas en ijzer had volgebouwd.

Ons schuldgevoel kreeg deze onverwachte maar kortstondige compensatie en dat is altijd meegenomen.

De zesde uitstervingsgolf

Maar de waarheid is toch wel anders. Sinds de laatste vijftig jaar die door de demografische explosie van de mensheid en de verstedelijking van zijn omgeving werden gekenmerkt, is 20 procent van de zoogdieren uitgestorven en 13 procent van de vogels. Per jaar verdwijnt meer dan 10 miljoen hectare tropisch woud en met de vermenigvuldiging van de biomassacrematoria zal het niet beter op worden voor die arme bomen. Volgens het Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten vorig jaar, zijn we de grootste vernietigers van de biodiversiteit en zitten we nu midden in de zesde uitstervingsgolf.

Ach, laten we ons troosten met het feit dat natuur en dierenrijk ook niet altijd zo fraai en lieflijk kunnen zijn. Vraag het bijvoorbeeld aan die onfortuinlijke joggers en fietsers die sinds kort de terugkeer van die gemene buizerd, ook wel ‘terror-oehoe’ geheten, met wat diepe en bloederige krassen op hun hoofd hebben moeten bekopen. Had je maar niet te dicht bij zijn nest moeten lopen, of minstens met een fietshelm op je schedel!

En al die lieflijke video’s uit de lockdown zijn nu door een andere vervangen. Daarin zie je hoe een echte predator uit het dierenrijk te werk gaat. Hij sluipt nonchalant naar die versteende schapen en in een vlaag van wreed en gratuit genot laat hij een berg kadavers achter zich. Had je maar een speciaal net om je schapen moeten leggen tegen meneer de boze wolf! Want vermoorde schapen of niet, onze behoefte aan romantische symboliek, aan dromen over de wereld van voorheen, helpt ons om de huidige realiteit enigszins te verwerken.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden