Column

De werkelijke teleurstelling betrof de pauselijke woorden

Beeld Trouw

De analyses en commentaren na de Vaticaanse top over pedofilie binnen de kerk zijn weinig enthousiast. Zeker vanuit de positie van slachtoffers gezien: zo veel leed dat zo lang werd ontkend, kun je niet op een afgesproken tijdstip met wat ronkende woorden alleen repareren. 

Zeker, voor het katholieke instituut waren die vier dagen een spectaculaire knieval die zijn weerga niet kent in de geschiedenis van deze kerk. Maar moeten we dit evenement aan de hand van kerkelijke gewoontes en historie evalueren of meten met behulp van de schaal die langs talrijke gebroken levens loopt? 

Moeite had ik allereerst met de visuele impact van de top. Die 190 bisschoppen die de eensgezindheid van de kerk bij zwaar noodweer moesten uitbeelden, keurig zittend zij aan zij, zwijgend en soms tegen de slaap vechtend. Het had iets kunstmatigs en geforceerds. “Een katholiek toneelstuk waar die kerk zo goed in is”, hoorde ik in mijn omgeving. Het felle groen van al die bisschoppelijke kazuifels was ook storend. ‘Gifgroen’ zegt men in goed Nederlands. Groen als de giftige kleur van het gekmakende absint uit vorige eeuwen. 

En dan die monotone stem van paus Franciscus, bezig zijn meanderende zinnen van het papier af te lezen om ze bij de onbewogen luisteraars te laten kronkelen. Hier geen passie meer, geen verontwaardigde vergogna! (schande) zoals Franciscus zijn afkeuring tijdens de vluchtelingcrisis liet blijken. Maar nu kon ook niemand anders dan de eigen kerk worden geïncrimineerd. 

Maar de werkelijke teleurstelling betrof de pauselijke woorden. Franciscus zette de misdaden van het eigen personeel in een veel breder perspectief zodat ze meer universeel en minder katholiek zouden klinken: “De eerste waarheid, volgens de beschikbare gegevens, is dat degenen die dit misbruikgeweld plegen vooral te vinden zijn bij familie, naasten, echtgenoten, sporttrainers en opvoeders”. Hier werd geen priester genoemd, dat zou veel later gebeuren. In Frankrijk noemt men dit ‘de vis verdrinken’, een wassen neus dus. 

Duivel

En dan proberen de discussie over een andere boeg te gooien door porno als boosdoener op de achtergrond aan te wijzen: “De plaag van pornografie heeft afschrikwekkende vormen aangenomen, met verderfelijke effecten voor de relatie tussen mannen en vrouwen en volwassenen en kinderen”. Conclusie van deze paus: dit probleem is universeel, maar dit verzacht niet de verantwoordelijkheid van de kerk. Gelukkig maar. 

En dan voor het gemak toch de duivel even uit zijn ondergrondse inferno halen: want ja, die priesters en bisschoppen die werden door ‘Satan’ gedreven, door ‘de hand van het kwaad’, ‘het mysterie van het kwaad’. Waar Lucifer verschijnt, worden de verantwoordelijkheden toch een beetje gedeeld. Nee, het was niet de beste toespraak van deze paus, ook al vergeleek hij de kerkelijke daders met ‘vraatzuchtige wolven’. Maar dat deed Jezus eerder en beter: “Pas op voor de valse profeten. Ze komen in schaapskleren naar u toe, maar in werkelijkheid zijn het roofzuchtige wolven” (Mattheüs 7:15).

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit.

Lees ook:

Paus Franciscus maakt de verwachtingen van slachtoffers niet waar op misbruiktop

Net als aan het begin van de vierdaagse misbruiktop in het Vaticaan, sprak paus Franciscus ook bij de afsluiting ferme taal. Kindermisbruik mag niet meer voorkomen in de rooms-katholieke kerk en het mag niet meer worden toegedekt. Maar hoe dan?

Wim Deetman adviseerde de paus over hoe om te gaan met misbruik in de kerk (en nam geen blad voor de mond)

Wim Deetman ging op bezoek bij paus Franciscus om te vertellen over zijn onderzoek naar misbruik in de Nederlandse rooms-katholieke kerk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden