Commentaar

De wereld heeft baat bij dialoog, niet bij een peperdure wapenwedloop

“We willen geen nieuwe wapenwedloop”, zei Navo-chef Jens Stoltenberg afgelopen vrijdag tegen beter weten in, nadat de Verenigde Staten officieel het INF-verdrag met Rusland hadden opgezegd. Het beëindigen van dit verdrag, waarin beide landen afspraken geen raketten te ontwikkelen met een bereik van tussen de 500 en de 5500 kilometer, opent de deur naar een nieuwe wapenwedloop. Dat is zeer te betreuren, maar in het licht van geopolitieke ontwikkelingen wellicht onontkoombaar. De Russen ontwikkelen een kruisraket met een bereik tot 2000 kilometer, een van de redenen voor de VS om het verdrag op te zeggen, maar de Amerikanen werken zelf ook aan nieuwe wapens voor de middellange afstand.

De VS hebben ook andere redenen om van het verdrag af te willen, en die liggen in Azië. Zo is China geen verdragspartij en dat land ontwikkelt zich tot een geduchte, in potentie sterke, militaire tegenstander met grootschalige investeringen in de luchtvloot, landmacht en marine. China stelt zich steeds zelfbewuster op als het gaat om handel, economie en internationale politiek. Bovendien zijn er andere landen die fors investeren in wapens, nucleaire niet uitgesloten, zoals India, Iran en Noord-Korea. In dit perspectief kan niet ontkend worden dat dit bilaterale verdrag met Rusland zijn beperkingen kende.

Dovemansoren

Maar helaas zal het hier waarschijnlijk niet bij blijven. In 2021 loopt het New Start-verdrag af, dat grenzen stelde aan het aantal Russische en Amerikaanse ballistische raketten voor de lange afstand. Als dit verdrag niet verlengd wordt, zullen beide landen ongetwijfeld opvolgers van deze wapens ontwikkelen. In deze zin lijken de woorden van Stoltenberg aan dovemansoren gericht.

In de wereld van de geopolitiek is in toenemende mate sprake van wantrouwen, afgunst, zorgen om veiligheid en eigen land eerst. Dat zijn gevaarlijke tendensen met een grillig, onvoorspelbaar karakter, waar ook de Europese landen een antwoord op moeten vinden. Een van die antwoorden is versterking van de Europese verdediging en als uiterste redmiddel acceptatie van een nieuwe generatie nucleaire raketten, hoewel daar nu niet aan gedacht wordt. Rusland heeft met invallen in Georgië, de annexatie van de Krim en oorlog in Oost-Oekraïne een gevaarlijke reputatie gekregen. Presidenten als Trump en Poetin kunnen een gevaar vormen vanwege hun grilligheid en onvoorspelbaarheid.

Wapenwedloop

Toch mag ook gehoopt worden dat de VS, Rusland, China, de EU en kleinere landen met (mogelijk) nucleaire wapens bereid blijven met elkaar te praten en nieuwe verdragen af te sluiten. De wereld heeft niets aan een peperdure wapenwedloop, maar wel aan de bereidheid naar elkaar te luisteren, dialoog en het bedenken van oplossingen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden