null Beeld

ColumnSylvain Ephimenco

De weg is vrij voor het kabinet-Omtzigt I

Sylvain Ephimenco

Ik keek naar het gezicht van Mark Rutte toen hij donderdag vlak voor middernacht uit de bijna-crisisvergadering met andere coalitiepartners stapte. Of hij optimistisch was? Of er morgen al witte rook te zien zou zijn? Eerst die glimlach, als een snee vol obligate halve waarheden, als antwoord. Daarna die strakke blik opzij, de op elkaar geperste kaken. De twijfel die zekerheid wordt. Even weg van hier, zei zijn gekromde rug. Weg ook van de hete kolen die onder zijn zolen gloeiden. En toen zag ik het, in de diepte van zijn ogen. Ik zei tegen mezelf: hij weet het! Ja, hij weet dat het einde van het vierde seizoen in zicht is. Dit valt niet meer recht te zetten: de stikstofnagel aan de doodkist van Rutte IV wacht op de eerste hamerslagen. Een kwestie van tijd.

Volgens mij stond de laatste voorgeprogrammeerde aflevering van dit vierde seizoen al vorige week in NRC. De krant maakte een rondgang langs de top honderd van boeren die de meeste stikstof uitstoten en die voor het einde van het jaar zouden moeten zeggen of ze stoppen. In totaal zijn er drieduizend van die zogeheten aangewezen piekbelasters. Ze moeten worden uitgekocht of in laatste instantie eventueel met dwang van hun erf verjaagd. Onteigenen heet dat. Van de 28 die bereid waren de krant te woord te staan, waren er maar drie die zeiden tegen vergoeding hun klompen aan de wilgen te willen hangen. De rest stak een boerenmiddelvinger in de lucht: “Ook al krijg ik een zak geld, wij hebben ons eigen stekkie opgebouwd en dat is niet te betalen”, zei een veehouder uit Kootwijkerbroek tegen NRC.

Als dit onwetenschappelijke onderzoek procentueel op de rest van de piekbelasters geprojecteerd wordt, zullen minstens 2500 boeren niet akkoord gaan met welke uitkoopregeling dan ook. Wat doe je dan? Bijna drieduizend agrariërs onteigenen? Dan start bij de eerste de beste poging van de overheid al officieel de Eerste Nederlandse Stikstofburgeroorlog, de NS I. De wereld kijkt dan verbijsterd toe naar die gekkies op hun postzegel aan zee. Men loert opgewonden vanuit het buitenland naar de duizenden trekkers die rondom het erf van boer Guus uit Sint Jansklooster op de Leopard gevechtstanks van de Koninklijke Landmacht staan te wachten.

Maar dit gaat niet gebeuren. Ook al gooit Brussel met duizenden brieven, getekend door de Eurocommissaris Sinkevicius, alias de Litouwse spuit elf, olie op het Nederlandse smeulende vuur. Overigens was zijn brief van 28 maart, die naar verluidt de Nederlandse ministers heeft ‘geschokt’, niets anders dan een onbeschofte inmenging in de delicate stikstofchaos van een soevereine lidstaat.

Maar als de burgeroorlog, al voordat deze is begonnen, door de val van Rutte IV onmogelijk wordt gemaakt, wat gebeurt er dan? Luister naar orakel Maurice de Hond. Hij belooft ons een monsterlijke aardverschuiving zonder weerga, waarvan zijn laatste peiling misschien maar een voorproefje is. Als Pieter Omtzigt de BBB komt versterken, zitten Caroline en hij op 53 zetels. Terwijl D66, de partij die BBB feitelijk groot heeft gemaakt met zijn stikstofdictaten, van 24 zetels naar 8 keldert. De weg is dan vrij voor het kabinet-Omtzigt I. Met of zonder stikstof kan de natuur, net als de politiek, soms best wreed zijn.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden