Commentaar

De VVD doet de geloofwaardigheid van de Eerste Kamer geen goed

VVD Eerste-Kamerlid Anne-Wil Duthler Beeld ANP

Het is een groot goed dat in het Nederlandse stelsel de Eerste Kamer gevuld is met amateurpolitici. De theorie is, dat deeltijd-volksvertegenwoordigers een bredere blik hebben en daarom tot een andere afweging kunnen komen dan hun collega’s aan de overkant.

Het is theorie. Zeker. Maar al te vaak immers laten ook senatoren hun oordeel afhangen van coalitie- of partijbelangen. Dat de Eerste Kamer geen politiek orgaan zou zijn, is een hardnekkig misverstand. Sommigen gaan zo ver dat zij het hun primaire taak achten een regeerakkoord te verdedigen dat partijgenoten in de Tweede Kamer hebben gesloten. Toch heeft een senator meer kansen tot een onafhankelijk oordeel te komen.

Het heeft echter ook nadelen dat leden van de Eerste Kamer naast hun werk in het parlement veelal een ­andere baan hebben. Vaak ook nog eens dichtbij het ­beleid dat zij geacht worden te beoordelen. Zoals het lid van het bestuur van de belangenbehartiger voor het ­hoger onderwijs. Zo’n senator wordt geacht die belangen opzij te zetten als hij moet oordelen over voorstellen van de minister van onderwijs.

Het is wellicht niet helemaal zuiver. Maar het gaat vrijwel altijd goed en in ieder geval weegt het bezwaar niet op tegen de voordelen van volksvertegenwoordigers die veel minder last hebben van een tunnelvisie dan hun collega’s in de Tweede Kamer. Waarom dan toch zoveel ophef over VVD-senator Anne-Wil Duthler?

Een brug te ver

Zij is eigenaresse van een bureau dat onder meer ­onder het tweede kabinet-Rutte de minister van volksgezondheid en haar staatssecretaris adviseerde over de wet maatschappelijke ontwikkeling. Sterker, het bedrijf van Duthler adviseerde niet alleen, maar schreef ook mee aan de wet.

Tot zover is er bijzonder weinig aan de hand. VVD-fractievoorzitter Annemarie Jorritsma heeft volkomen gelijk als zij stelt dat, als deze naakte feiten reden zijn om iemand ongeschikt te verklaren voor het ambt van Eerste Kamerlid, voortaan alleen nog baby’s en mensen die nooit maatschappelijk actief zijn geweest voor het senatorschap in aanmerking kunnen komen.

Duthler stemde echter mee over het wetsvoorstel. Ze oordeelde over een voorstel dat deels van haar bedrijf afkomstig was. Dat is een brug te ver. Duthler had er destijds goed aan gedaan zich uit de stemming over het voorstel, dat nota bene met één stem verschil werd aangenomen, terug te trekken. Sterker, het ware goed geweest als ze ook fractievergaderingen waar de wet op de agenda stond aan zich voorbij had laten gaan.

Het gemak waarmee de VVD over de bezwaren heenstapt, geeft te denken. De partij doet daarmee de geloofwaardigheid van de liberale senatoren in het bijzonder en de Eerste Kamer in het algemeen geen goed.

In het Commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook: 

De Eerste Kamer houdt haar eigen integriteitsregels tegen het licht

De Eerste Kamer gaat onderzoek doen naar de eigen gedragsregels voor nevenfuncties en dreigende belangenverstrengeling, zo hebben de fractievoorzitters dinsdag afgesproken. Ook komt er dit najaar, voor het eerst, een speciale bijeenkomst over integriteit. 

Die nevenfuncties zijn eigenlijk hun echte baan

De Eerste Kamer had nooit behoefte aan uitgebreide integriteitsregels. Tot nog toe vond ze een informele code genoeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden