CommentaarVrijheid van meningsuiting

De vrijheid van meningsuiting is er voor alle meningen, ook de godslasterlijke

Gelukkig zien we niet elke dag Kamerleden schreeuwen of witheet wegstampen in het parlement. Deze week wel, tijdens een debat over de vrijheid van meningsuiting en de moordaanslag op de Parijse leraar Samuel Paty. De Tweede Kamer botste keihard met Denk-Kamerlid Farid Azarkan. Hij wilde als enige geen afstand nemen van een burgerpetitie. Dat was weliswaar geen initiatief van Denk, maar van de salafistische imam Ismail Abou Soumayyah, twee weken na Paty en kort na de aanslagen in Nice. Ruim 120.000 mensen zetten hun handtekening onder zijn oproep om belediging van de profeet strafbaar te stellen. Overigens veroordeelt de petitie ook alle geweld naar aanleiding van de cartoons. De islamitische partij Nida zal deze petitie over een paar weken aanbieden aan het parlement.

De suggestie die de petitie duidelijk wekt, is dat leraar Paty het onheil over zichzelf heeft afgeroepen. Alsof diens moordenaar een punt had, zoals de ChristenUnie stelde. Het had Azarkan gesierd als hij de timing van de oproep veel meer dan alleen ‘ongelukkig’ had genoemd. Door de woede van de Kamer hierover ontspoorde de discussie over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting. Azarkan stelde dat deze vrijheid vaak ‘misbruikt’ wordt om minderheden het zwijgen op te leggen.

Ondubbelzinnige verwerping van alle geweld, zonder mitsen of maren

Wat de Kamerleden op dat moment misschien ontging, is de gelijkenis met een rel uit 2004 rond oud-minister Piet Hein Donner (CDA), de latere vicevoorzitter van de Raad van State. Hij suggereerde vlak na de moord op Theo van Gogh in 2004 om het verbod op godslastering aan te scherpen. Ook toen zorgde de timing en inhoud van zijn suggestie voor woedende reacties. Alsof Van Gogh het aan zichzelf te danken had dat hij vermoord werd. De toch al dode wetsbepaling over godslastering verdween in 2014, ondanks protest van de christelijke partijen.

Verdedigers van het vrije woord, of het nu politici of leraren zijn, moeten hun mening nog altijd bekopen met bedreigingen en soms hun leven. Dat vereist allereerst een ondubbelzinnige verwerping van alle geweld, zonder mitsen of maren. De vrijheid van meningsuiting is er voor alle meningen, ook de onwelgevallige of de godslasterlijke, zolang daarbij niet tot geweld of haat wordt opgeroepen. Daarna komt de wens dat deelnemers aan het maatschappelijke debat elkaar respecteren en de discussie beschaafd voeren. En dat dit debat soms een balanceeract is, weten partijen in het ooit zo verzuilde Nederland maar al te goed.

In het Commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden