Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De vertroebelde blik op de realiteit van Alexander Pechtold

Opinie

Nelleke Noordervliet

Alexander Pechtold (D66) voorafgaand aan een overleg over de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. © ANP
Column

Langdurige regeringsdeelname kan heel slecht uitpakken voor een politieke partij. Vandaar dat de PvdA ongekend zwaar verloor bij de Kamerverkiezingen en nu bij de raadsverkiezingen niet echt uit het dal is. 

D66, als opbouwende oppositiepartij, won vorig jaar en won ook in 2014. Maar ze zit nog geen halfjaar in Rutte III of de aanhang ruilt 'het redelijk alternatief', zoals de partij zichzelf jarenlang karakteriseerde, voor de Klaverkaravaan.

Lees verder na de advertentie

Daar zijn drie redenen voor die nogal in het oog springen. Het is uiterst verbazingwekkend dat D66'ers zelf blind bleken te zijn voor de desastreuze invloed van: het opblazen van het referendum, het aanvaarden door de partijleider van een geschenk van twee ton, en het 12-jarige leiderschap van Alexander Pechtold.

Om met het laatste te beginnen: de houdbaarheid van iedere leider hangt rond de twaalf jaar. Daarna beginnen vermoeidheids- en gewenningsverschijnselen hun tol te eisen en raakt de leider soms geheel losgezongen van de werkelijkheid, waarin zijn ster lang niet meer zo straalt als hij zelf gelooft wanneer hij in de spiegel kijkt. 

Ook een dictator vindt na twaalf jaar vaak zijn einde, tenzij hij een uitzonderlijk loyale en wrede geheime dienst heeft. Lubbers en Kok waren prima premiers, maar na tien à twaalf jaar niet meer fris en energiek. Rutte's eeuwige glimlach begint al te verstarren. Ook de krachtigste toverdrank raakt uitgewerkt: zie Geert Wilders, die inmiddels ook alweer twaalf jaar dictator is.

Toen burgemeester Van der Laan wegviel, bleek hoeveel niksigheid hij had afgeschermd

Het feit dat de blik op de werkelijkheid bij D66-leider Pechtold vertroebelt, blijkt uit het benoemen van het geschenk van de Canadese ex-ambassadeur als een privé-kwestie. Dat steekt temeer als je partij er één is van openheid, integriteit, democratie en nog meer van die waarden waar liberalen de uitvinders van heten. De VVD heeft juist met die waarden ongelooflijk veel moeite, en nu blijkt ook de sociaal-liberale Pechtold aangestoken te zijn met dat virus.

Ongeloofwaardige smoezen

Het opblazen van het referendum is aan het begin van de regeerperiode gezet, net als het afschaffen van de dividendbelasting. Dan waren die hobbels vast genomen zonder gevaar voor de coalitie, want zo snel stuurt niemand je weg. Dat is een tournure van D66 als de drievoudige axel bij het kunstrijden. Geen voorstel tot aanpassing van de wet, nee meteen maar weg ermee. De excuses en de smoezen klonken ongeloofwaardig.

Voor de middenpartijen is niets meer zeker. Geen zetel. Geen stem. D66 heeft daar als betrekkelijke laatkomer in de Kamer ervaring mee. Het zetelaantal schommelde nogal. De partij stond zelfs aan de rand van de ondergang, wilde zichzelf opheffen, maar vond zichzelf opnieuw uit. Dat lukte dankzij het feit dat kiezers meer gingen aarzelen en zweven. Het CDA kroop achteruit. De PvdA begon te wankelen, krabbelde weer op en viel weer neer. Daar profiteerde het redelijk alternatief van. Maar nu de redelijkheid is uitgewist, ziet het alternatief er pips uit.

Het hele electoraat is blijkens de peilingen weer eens als een zwerm spreeuwen op drift.

Ik had er moeite mee, afgelopen woensdag. In mijn woonplaats Amsterdam moest ik uiteraard kijken naar de prestaties van D66, waarop ik de vorige keer stemde. Hebben ze het goed gedaan? Ik kan niet zeggen dat de stad er leuker en aardiger op is geworden. De toonaangevende D66'ers in Amsterdam - Paternotte en Ollongren - zijn misschien wel daarom als hazen naar Den Haag gesneld. Toen burgemeester Van der Laan wegviel, bleek hoeveel niksigheid hij had afgeschermd met zijn stevige en aimabele persoonlijkheid.

Het hele electoraat is blijkens de peilingen weer eens als een zwerm spreeuwen op drift. Hup, weg van Geert en hup naar Thierry. Dat lokale partijen het zicht op de zetelverdeling in de Kamer belemmeren, is voor de peilingen van ondergeschikt belang. De trends zijn zichtbaar. VVD afzakkend en zeven partijen rond de 15 zetels. Een stuk of wat kleintjes als hekkesluiters. Om nog onderscheidend in beeld te komen moet je een identiteit kiezen, die in iedere coalitie zal verbleken. Het tweepartijenstelsel in Amerika is ongezond, maar wat in Nederland dreigt is evenmin werkbaar. Bestuurlijke vernieuwing dus? Wie wilde daar ook alweer steeds over praten? O ja, D66.

Nelleke Noordervliet, schrijfster van veelgelezen romans, geeft wekelijks haar visie op de actualiteit. Lees hier meer van haar columns.

Lees ook: D66 verbijt de teleurstelling, maar 'kan tegen een stootje'

Deel dit artikel

Toen burgemeester Van der Laan wegviel, bleek hoeveel niksigheid hij had afgeschermd

Het hele electoraat is blijkens de peilingen weer eens als een zwerm spreeuwen op drift.