null Beeld

ColumnSylvain Ephimenco

De verrassende bekering van jongeren tot rechtse waarden

Na de Kamerverkiezingen van 17 maart trokken linkse klokkenluiders aan de alarmbel: Nederland is zwaar aan het verrechtsen. Ze doelden op de vorming van een populistisch blok van 28 zetels in de Kamer (PVV, FvD, JA21). De linkse Volkskrant was genuanceerder en rekende uit dat de verschuiving naar rechts maar 3 extra zetels betrof om tot een totaal van 89 zetels te komen. Hoe dan ook, de lichte uitdijing van centrumrechtse-, rechtse- en populistenpartijen in Nederland hoefde niet als een verrassing te komen.

Tien jaar geleden al constateerde Christophe de Voogd dat Nederland steeds conservatiever werd. Deze Franse historicus met Nederlandse roots schreef voor de liberale denktank Fondapol uit Parijs de studie Nederland, de aantrekkingskracht van het populisme. Volgens hem waren het traditionele progressief pragmatisme en de bereidheid tot compromis verleden tijd: ‘Nederland slaagt er niet in zijn compromissen daadwerkelijk in politiek om te zetten.’

Geen geïsoleerd geval

Diezelfde denktank Fondapol komt deze week met een uitgebreide studie, De bekering van Europeanen tot rechtse waarden, die impliciet vaststelt dat Nederland geen geïsoleerd geval is. Niet alleen regeren meerderheden van rechtse snit in 21 van de 27 landen in de Europese Unie, maar het aantal Europeanen dat zich als rechts definieert is groeiend. Fondapol hield peilingen in vier grote Europese landen en zag overal de progressie van liberaal-conservatieve waarden. In Duitsland positioneerde 36 procent van de respondenten zich op rechts tegen 26 procent op links. In Frankrijk was de verhouding 38 procent tegen 24, in Groot-Brittannië 40 procent tegen 25 en in Italië 44 procent rechts tegen 31 procent links.

Werkelijk verrassend is de bekering van jongeren tot ‘rechtse waarden’. Terwijl het traditioneel de ouderen zijn die zich als rechts defi­niëren, nemen nu jongeren van 18 tot 34 jaar een procentpunt voorsprong op senioren: bij elkaar in die vier landen vindt 41 procent van hen zichzelf rechts. Volgens Fondapol zijn jongeren teleurgesteld in de sociaaldemocratie op punten als veiligheid of sociale rechtvaardigheid en hunkeren ze naar een terugkeer naar orde en autoriteit. Het adagium ‘wie jong is en niet links heeft geen hart’ lijkt nu uit de mode. Als een belangrijk motief van deze ‘verrechtsing’ noemen de onderzoekers immigratie. In die vier landen vindt 60 procent van de geënquêteerden dat ‘er te veel immigranten zijn’ in hun land en met name die uit een islamitische cultuur.

Verbazingwekkend is het niet dat het in het land waar in Europa de meeste aanslagen en gewelddadige rellen plaatsvinden (binnen twee weken werden twee politiefunctionarissen vermoord), 62 procent van de Fransen vindt dat ‘de islam een gevaar is voor het land’. Vorige week schreef een twintigtal rechtse generaals een brief waarin ze waarschuwen voor een burgeroorlog. Deze publicatie zorgde voor een schok en veel verontwaardiging in regeringskringen. Een tweede schok kwam kort daarop: volgens peilingen steunt 58 procent van de Fransen de generaals en vrezen zij dus ook voor een guerre civile.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden